“Straat van Hormuz is niet open”: Olieproducent spreekt JD Vance direct tegen

De Straat van Hormuz bleef donderdag effectief geblokkeerd, ondanks het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran. Slechts zeven schepen, allemaal met Iraanse banden, voeren woensdag door de zeestraat. Normaal passeren er dagelijks zo’n 135 schepen in beide richtingen. De chef van de grootste olieproducent van de VAE sprak de Amerikaanse claims over heropening direct tegen.

“Laten we duidelijk zijn: Hormuz is niet open”

Sultan Al Jaber, CEO van Abu Dhabi National Oil Co., liet er op LinkedIn geen misverstand over bestaan. De toegang wordt beperkt, geconditioneerd en gecontroleerd door Iran, schreef hij. Dat staat haaks op de woorden van vicepresident JD Vance, die eerder zei signalen te zien dat de zeestraat begint te heropenen.

De Iraanse viceminiser van Buitenlandse Zaken vertelde de Britse zender ITV dat elk schip vrij is om te varen, maar voegde daar direct aan toe dat communicatie met het Iraanse leger vereist is. Hij bevestigde ook dat de zeestraat is bemijnd.

Woensdag meldde de bemanning van een schip een waarschuwing van Iran te hebben ontvangen dat doorvaart nog altijd toestemming vereist. Minstens één olietanker brak een geplande oversteek af nadat duidelijk werd dat Iran op die toestemming bleef staan.

Chinese tankers wachten voor de ingang

Drie volgeladen Chinese olietankers met Saudische en Iraakse ruwe olie voeren donderdag richting de zeestraat, maar gingen voor de ingang voor anker in plaats van door te varen. Het is een beeld dat de impasse samenvatst: de schepen zijn er klaar voor, maar niemand durft als eerste zonder Iraanse goedkeuring te gaan.

Iran publiceert veilige routes vanwege mijnen

In een poging zijn controle over de waterweg te formaliseren, publiceerde Iran twee veilige routes voor scheepvaart. Volgens de Iraanse havenautoriteiten zijn die nodig vanwege de mogelijke aanwezigheid van zeemijnen in de gebruikelijke vaarroutes.

De terugkeer van het woord mijnen is volgens experts het slechtste scenario voor de scheepvaart. Martin Kelly van EOS Risk Group waarschuwde dat als de reguliere vaarroutes zijn bemijnd, het herstel van veilige doorvaart minstens maanden kan duren.

Een groep landen waaronder het VK onderzoekt momenteel of er daadwerkelijk mijnen in de zeestraat liggen.

Scheepvaartwereld wacht op zekerheid

De International Chamber of Shipping, die eigenaren van meer dan 80 procent van de wereldvloot vertegenwoordigt, stelde dat er nog veel meer moet gebeuren voordat schepen massaal kunnen doorvaren. Secretaris-generaal Thomas Kazakos zei dat er nog geen solide bevestiging is over veilige doorgang en dat er geen concrete informatie is over hoe het verkeer kan normaliseren.

Ook het hoofd van de International Maritime Organization waarschuwde dat elke poging van Iran om permanent tol te heffen op Hormuz een gevaarlijk precedent zou scheppen. Een parallel systeem dat niet in lijn is met internationaal recht is onacceptabel, aldus IMO-secretaris-generaal Arsenio Dominguez.

Oliehandel komt nauwelijks op gang

In de praktijk verandert er weinig aan de handel. Slechts één charterovereenkomst voor het laden van 1 miljoen vaten olie uit Irak werd woensdag gesloten. Een tweede boeking voor een supertanker viel dezelfde dag nog door. Twee handelaren die actief zijn in de Perzische Golf meldden dat er vrijwel niets is veranderd aan de handel sinds het staakt-het-vuren.

Zelfs als schepen beginnen door te varen, is het onduidelijk of andere schepen bereid zijn om de Golf in te varen voor een bestand dat slechts twee weken duurt. En als de doorvaart wel op gang komt, duurt het nog weken tot maanden voordat de olie daadwerkelijk bij kopers aankomt.