AI-agents doen 138 miljoen cryptotransacties: Amerika loopt ver voorop

Kunstmatige intelligentie (AI) begint de cryptomarkt ingrijpend te veranderen. AI-programma’s kunnen inmiddels zelfstandig betalingen uitvoeren, gegevens kopen en digitale diensten afnemen.

Volgens een nieuw rapport van blockchainonderzoeker Chainalysis zijn via een betaalprotocol van Coinbase al meer dan 138 miljoen transacties uitgevoerd. Vooral de Verenigde Staten lopen voorop, terwijl China een opvallend andere richting kiest.

Verenigde Staten lopen voorop met AI-betalingen

Steeds meer AI-programma’s kunnen zelfstandig betalingen uitvoeren, zonder dat een mens daarvoor telkens toestemming hoeft te geven. Deze programma’s worden AI-agents genoemd.

Volgens een nieuw rapport van blockchainonderzoeker Chainalysis lopen de Verenigde Staten hierin ver voorop. Van alle onderzochte betalingen voor AI-diensten waarvan de herkomst kon worden vastgesteld, kwam maar liefst 88,1 procent uit Amerikaanse digitale wallets.

China was verantwoordelijk voor slechts 0,1 procent.

Het gaat vooral om betalingen voor het gebruik van AI-modellen. Denk aan het beantwoorden van vragen, schrijven van teksten of analyseren van gegevens. Voor dergelijke diensten moeten gebruikers vaak betalen.

Volgens Eric Jardine, hoofd onderzoek bij Chainalysis, is er een mogelijke verklaring voor het enorme verschil tussen beide landen.

Chinese ontwikkelaars gebruiken mogelijk vaker vrij beschikbare AI-modellen, zoals DeepSeek en Qwen. Daardoor hoeven ze minder vaak te betalen voor commerciële AI-diensten.

Jardine benadrukt dat dit nog niet bewezen is. De cijfers laten alleen zien waar de onderzochte betalingen vandaan komen, niet waarom gebruikers voor bepaalde diensten kiezen.

Dat China nauwelijks voorkomt in deze cijfers, betekent bovendien niet dat het land achterloopt met AI. Op een ander gebied speelt China juist een dominante rol.

Explosieve groei in automatische cryptobetalingen

Een belangrijke rol in deze ontwikkeling speelt x402, een betaalprotocol van de Amerikaanse cryptobeurs Coinbase. Hiermee kunnen AI-programma’s zelfstandig betalen voor digitale diensten, zoals het opvragen van informatie, het gebruiken van andere AI-modellen of het tijdelijk inzetten van extra rekenkracht. Daarvoor hoeft niet bij iedere betaling een mens toestemming te geven.

Stablecoins spelen hierbij een belangrijke rol. Dit zijn cryptomunten waarvan de waarde doorgaans gekoppeld is aan een traditionele valuta, zoals de Amerikaanse dollar. Ze maken het mogelijk om ook heel kleine bedragen over te maken, waarvoor traditionele betaalmethoden zoals creditcards vaak te duur zijn.

Volgens Chainalysis had meer dan 87 procent van de onderzochte x402-betalingen een waarde tussen 0,01 en 10 dollarcent. Een AI-programma kan daardoor bijvoorbeeld betalen voor één specifieke dataset, zonder meteen een duur abonnement af te sluiten. Ook grote betaalbedrijven zien kansen. Visa, Mastercard en Stripe hebben hun steun uitgesproken voor x402.

Het aantal transacties groeit ondertussen snel. In juli verwerkte x402 binnen dertig dagen ongeveer 75 miljoen betalingen, met een gezamenlijke waarde van 24 miljoen dollar. Dat komt neer op gemiddeld 32 dollarcent per betaling.

Toch zeggen die aantallen niet alles. Eerder onderzoek wees erop dat een deel van de transacties mogelijk kunstmatig werd gegenereerd. Chainalysis ziet wel aanwijzingen dat steeds meer digitale wallets daadwerkelijk voor automatische betalingen worden gebruikt.

Van de wallets die in het tweede kwartaal van 2026 voor het eerst geld ontvingen, kreeg 89,3 procent binnen dertig dagen opnieuw een betaling. In het derde kwartaal van 2025 was dat nog 70,6 procent.

Ook worden nieuwe wallets steeds sneller actief. Eind 2025 duurde het gemiddeld nog 73 dagen voordat een wallet na ontvangst van geld zijn eerste x402-betaling uitvoerde. In het derde kwartaal van 2026 was die wachttijd teruggelopen tot slechts achttien minuten.

Volgens Chainalysis kan dit erop wijzen dat steeds meer wallets speciaal worden aangemaakt om AI-programma’s zelfstandig betalingen te laten uitvoeren.

China domineert blockchainbeveiliging

Terwijl Amerikaanse wallets vooral worden gebruikt om AI-diensten af te nemen, speelt China juist een grote rol bij betalingen voor blockchainbeveiliging. Volgens Chainalysis was ongeveer 90 procent van de onderzochte betalingen voor beveiligingsdiensten en codeanalyses afkomstig van Chinese wallets, voor zover de herkomst kon worden vastgesteld.

Een groot deel van deze betalingen ging naar AgentLisa, een AI-platform dat smart contracts controleert op fouten en beveiligingsproblemen. Smart contracts zijn digitale overeenkomsten die automatisch worden uitgevoerd zodra aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Ze worden veel gebruikt binnen blockchainnetwerken.

De cijfers laten zien dat de Verenigde Staten en China zich voorlopig op verschillende toepassingen richten. Tegelijkertijd benadrukt Chainalysis dat het onderzoek alleen betrekking heeft op identificeerbare transacties via x402. Het geeft dus geen volledig beeld van alle AI-betalingen wereldwijd.

Toch verwachten deskundigen dat deze markt de komende jaren flink kan groeien. Yat Siu, medeoprichter van Animoca Brands, denkt dat er uiteindelijk mogelijk 100 miljard AI-agents actief kunnen worden die zelfstandig transacties uitvoeren op internet.

Ook Stephanie Cohen, strategisch directeur bij Cloudflare, ziet kansen voor stablecoins. Volgens haar zijn deze digitale munten bijzonder geschikt voor de kleine en regelmatige betalingen die AI-programma’s nodig hebben.

Dat kan grote gevolgen hebben voor de cryptosector. Waar blockchainnetwerken nu vooral door mensen en bedrijven worden gebruikt, kunnen in de toekomst ook AI-programma’s zelfstandig digitale diensten kopen en verkopen. Volgens Chainalysis ontstaat daarmee een nieuwe groep gebruikers die mogelijk voor extra activiteit op blockchainnetwerken zorgt.

Hoe groot deze markt daadwerkelijk wordt, is nog onzeker. De totale betaalbedragen zijn voorlopig relatief klein en het is niet duidelijk welk deel van de transacties voortkomt uit echte commerciële vraag. Ook betekent de voorspelling van 100 miljard AI-agents niet dat er evenveel nieuwe menselijke cryptogebruikers bijkomen.