AI veroorzaakt paniek bij centrale banken: komt er een noodrem voor de beurs?

Europese toezichthouders en centrale bankiers slaan alarm over kunstmatige intelligentie. De opmars van zogeheten agentic AI, oftewel AI die zelfstandig beslissingen neemt en handelt, gaat zo hard dat de regels niet kunnen bijbenen. Sommige beleidsmakers pleiten zelfs voor een noodrem die de hele beurs kan stilleggen.

Noodrem tegen een AI-meltdown

Sarah Breeden, plaatsvervangend gouverneur van de Bank of England, waarschuwt dat agentic AI de volatiliteit flink kan opjagen tijdens onrust op de markten.

Breeden vroeg zich af of er ‘guardrails’ nodig zijn, “vergelijkbaar met circuit breakers of kill switches die de handel marktbreed zouden beperken of stopzetten als gebrekkige AI-modellen een marktcrash veroorzaken.”

Dat zijn knoppen die de handel op de hele markt afremmen of volledig platleggen. Ze deed haar uitspraken dinsdag op de jaarlijkse bijeenkomst van de Europese Centrale Bank in het Portugese Sintra.

Regels lopen hopeloos achter

De klassieke manier van regels maken werkt niet meer in het AI-tijdperk. Dat stelt Nikhil Rathi, topman van de Britse toezichthouder FCA, donderdag bij CNBC.

“De realiteit is dat sommige van deze technologieën nu in weken of maanden bewegen, en de traditionele cyclus van regelgeving werkt simpelweg niet op die manier, dus we moeten nadenken over nieuwe instrumenten en een andere manier van werken met de markt op een meer collaboratieve manier,” aldus Rathi.

Ook ECB-president Christine Lagarde maakt zich grote zorgen. In een interview met het Franse Les Echos noemde ze AI een “groot risico”.

“We hebben het nu al zo’n tien jaar over cyberveiligheidsrisico’s, hacking, datadiefstal, enzovoort,” zei Lagarde. “Maar met de versnelling en verdieping van AI-modellen worden we geconfronteerd met een veel ernstiger risico, omdat het heel, heel snel gebeurt, en omdat de verdedigingsmiddelen, en de financiering die daarvoor nodig is, nog gevonden moeten worden.”

Eerder trokken de Europese centrale bankiers in vrijwel dezelfde bewoordingen van leer tegen crypto, dat het traditionele systeem zou ontwrichten.

Angst voor een AI-zeepbel

Naast de dagelijkse handel speelt een groter gevaar: een klassieke boom-bust. De Bank for International Settlements (BIS), de bank der centrale banken, waarschuwde op 28 juni dat de “uitbundigheid” rond AI grote gevolgen kan hebben.

Als centrale banken de rente verhogen om de inflatie onder controle te krijgen, kan dat een “scherpe terugval in AI-activaprijzen na een langdurige periode van uitbundig risicogedrag” veroorzaken. Dat kan volgens de BIS leiden tot “verstorende macro-financiële feedbackloops”.

Breeden wees erop dat de financiering met schuld snel oploopt. Tobias Adrian van het IMF ziet daar nog een adder onder het gras. Hij waarschuwt voor een “potentiële looptijdmismatch tussen de duur van de fysieke activa en de duur van de schuld”.