Een nieuw rapport van onderzoeksbureau Citrini Research zorgde maandag voor onrust op de Amerikaanse beurs. In het inmiddels viraal gegane stuk, dat miljoenen keren werd bekeken op X, schetst Citrini een extreem scenario waarin kunstmatige intelligentie de economie fundamenteel ontwricht.
De kern van het verhaal: AI-agenten worden zó productief dat menselijke arbeid op grote schaal overbodig raakt. Dat klinkt efficiënt, maar volgens Citrini kan het juist leiden tot massale ontslagen, dalende consumptie en uiteindelijk een recessie.
Citrini introduceert een nieuwe term: “Ghost GDP”. Daarmee bedoelt het bureau economische output die wel in de nationale statistieken verschijnt, maar niet doorstroomt naar huishoudens.
In hun hypothetische scenario voor juni 2028 draait één GPU-cluster in North Dakota het werk van 10.000 kantoormedewerkers in Manhattan. De winstgevendheid van bedrijven stijgt, maar de lonen verdwijnen. Het gevolg: minder consumentenbestedingen en een economie die van binnenuit uitholt.
In datzelfde scenario zou de S&P 500 38 procent onder zijn piek staan, loopt de werkloosheid op tot boven 10 procent en komt zelfs de Amerikaanse hypotheekmarkt van 13 biljoen dollar onder druk.
Beleggers reageerden direct. IBM kende zijn grootste eendaagse koersdaling in 25 jaar met een verlies van ruim 13 procent. Ook Microsoft, Oracle en Accenture gingen omlaag.
Opvallend was ook de klap voor betaalbedrijven als Visa, Mastercard en American Express. Als consumentenbestedingen dalen, raken transactieverwerkers immers direct hun inkomsten kwijt.
De onrust werd versterkt door waarschuwingen van risicodenker Nassim Taleb, die stelde dat AI sommige softwarebedrijven zelfs failliet kan maken. Tegelijkertijd liet Anthropic weten dat zijn AI-tool oude COBOL-software kan moderniseren. Dat vormt een directe bedreiging voor bedrijven die hier hun businessmodel op hebben gebouwd.
Toch is niet iedereen overtuigd van het doemscenario. Investeerders als Jason Calacanis, Chamath Palihapitiya en Mark Cuban wijzen erop dat AI-agenten momenteel nog duur zijn in gebruik.
Volgens hen moeten AI-systemen minstens twee keer zo productief zijn als werknemers om economisch rendabel te worden. Zolang dat niet het geval is, blijft grootschalige vervanging van arbeid beperkt.
De discussie raakt aan een bredere vraag: wat gebeurt er met risicobeleggingen als AI daadwerkelijk leidt tot structurele werkloosheid en lagere consumptie Voorlopig lijkt de markt vooral te worstelen met onzekerheid. Niet zozeer omdat AI faalt, maar juist omdat het té goed zou kunnen werken.
Dat raakt vandaag bijvoorbeeld ook Bitcoin, met een nieuwe daling van 3.000 dollar over de afgelopen 24 uur. Tegelijkertijd blijft goud zich juist redelijk staande houden. Krijgen we opnieuw een periode waarin edelmetalen floreren en de rest van de markt onder druk staat?
Goud en zilver profiteerden duidelijk niet van de oorlog, maar volgens deze analisten kunnen we stijgingen verwachten als er vrede komt.
Bitcoin zakt terug richting 80.000 dollar nadat sterke Amerikaanse banencijfers de hoop op snelle renteverlagingen opnieuw onder druk zetten.
Iran neemt in Golf van Oman tanker Ocean Koi in beslag die volgens staatsmedia Iraanse olie vervoerde. Schip stond op Amerikaanse sanctielijst.
Hormuz is negen weken dicht en een miljard vaten olie zijn al weg. Handelaren waarschuwen voor rantsoenering, dieseltekort en wereldwijde recessie.
MSC laat zijn grote containerschepen de Straat van Hormuz mijden door in Jeddah te lossen. Vrachtwagens overbruggen vervolgens 1.300 kilometer over land.
Eerst min 10 procent, nu in de plus: olieprijs reageert direct op WSJ-bericht dat Iran het Hormuz-voorstel afwijst.
