Amerikaanse schuldcrisis op komst? Oud-minister slaat alarm

De Verenigde Staten staan mogelijk aan de vooravond van een nieuwe financiële crisis. Dat zegt Henry Paulson, de voormalige minister van Financiën die een sleutelrol speelde tijdens de crisis van 2008.

Volgens hem dreigt er dit keer een probleem dat moeilijker te beheersen is. Hij roept beleidsmakers op om zich dringend voor te bereiden op een scenario waarin de vraag naar Amerikaanse staatsobligaties instort.

Dreigende crisis rond Amerikaanse staatsobligaties

Paulson waarschuwt dat het systeem kan vastlopen zodra de Amerikaanse centrale bank de enige koper wordt van staatsobligaties. In dat scenario dalen de prijzen van obligaties terwijl de rente stijgt. Dat maakt lenen voor de overheid steeds duurder.

Hij noemt dit een gevaarlijke ontwikkeling. Waar de overheid in 2008 nog voldoende middelen had om in te grijpen, ligt dat nu anders. De Amerikaanse staatsschuld is inmiddels opgelopen tot tientallen biljoenen dollars. Tegelijkertijd blijven begrotingstekorten hoog en nemen de rentelasten toe.

Volgens Paulson kan dit leiden tot een zogenoemde “doom loop”. Beleggers eisen hogere rentes vanwege het groeiende risico. Daardoor lopen de kosten voor de overheid verder op, wat het vertrouwen nog verder onder druk zet.

“We moeten voorbereid zijn op een harde klap”

De oud-minister pleit daarom voor een noodplan dat direct kan worden ingezet zodra de situatie escaleert. Hij noemt het een “break-the-glass plan”, bedoeld voor het moment waarop de markt echt vastloopt.

Wanneer dat moment komt, is volgens hem niet te voorspellen. Maar hij waarschuwt dat de gevolgen fors kunnen zijn zodra het zover is.

“In 2008 konden we de schade nog opruimen,” legt Paulson uit. “Maar bij een schuldencrisis van de overheid ligt dat anders. Dan raakt het de basis van het financiële systeem.”

De zorgen worden gedeeld door analisten, die wijzen op de stijgende verhouding tussen schuld en economie. Naar verwachting bereikt deze ratio binnen enkele jaren een recordniveau.

Oplossingen zijn politiek gevoelig

Volgens Paulson zijn er wel degelijk oplossingen. Hij noemt hogere belastinginkomsten en het aanpakken van overheidsuitgaven als belangrijke stappen. Ook hervormingen van sociale programma’s kunnen nodig zijn.

Toch ziet hij vooral een politiek probleem. Maatregelen zijn vaak impopulair en worden uitgesteld tot het te laat is. “Het Congres neemt pas actie als de crisis er al is,” stelt hij.

Daarmee blijft de vraag hangen hoe lang de huidige situatie houdbaar is. Zolang de schulden blijven oplopen en de rente stijgt, neemt de druk op het systeem verder toe.