Angst neemt weer toe in de markten: VS en Israël plannen nieuwe aanval op Iran

De Verenigde Staten en Israël hebben concrete plannen klaarliggen voor een nieuwe aanval op Iran, kort na de Amerikaanse verkiezingen. Daarmee hangt opnieuw een escalatie boven de markten die al maanden last hebben van een dure olieprijs. Alleen heeft president Donald Trump zulke plannen dit jaar al vaker op het laatste moment geschrapt.

Korte, harde aanval op Iran

De twee legers werken aan een korte maar intensieve operatie na 3 november, meldt The New York Times deze week op basis van ingewijde functionarissen. Die dag houden de VS de midterms, de tussentijdse verkiezingen voor het Congres.

Op de doellijst staan vermoedelijk nucleaire installaties, energievoorzieningen en de voorraden raketten en drones. Raffinaderijen worden volgens functionarissen gespaard, omdat Trump de benzineprijs niet verder wil opjagen.

Minister van Defensie Pete Hegseth besprak de aanvallen op Iran deze week in Israël met premier Benjamin Netanyahu. Sommige Amerikaanse planners denken dat drie dagen bombarderen genoeg economische schade aanricht om Iran tot toegeven te dwingen.

Trump trapt telkens op de rem

Of het zover komt, is verre van zeker. Begin oktober stonden beide luchtmachten al in de hoogste staat van paraatheid, toen Trump de aanval op het laatste moment uitstelde.

Netanyahu drong toen aan op nieuwe aanvallen vóór de Israëlische verkiezingen van 27 oktober. Het Witte Huis ontkende dat, maar Trump beloofde wel om Iran niet te bestoken vóór de midterms.

Ook aan diplomatiek front blijft het wisselvallig. Dinsdag meldde de Arabische krant Al-Araby Al-Jadeed dat Qatar en Pakistan een compromisvoorstel hadden voorgelegd.

Iran zou daarin inspecteurs van het internationale atoomagentschap toelaten. Brent-olie, de internationale maatstaf voor de olieprijs, zakte daarop zo’n 2 procent.

Toch zei een betrokken diplomaat een paar uur later dat een akkoord helemaal niet dichtbij was. Trump maakte het woensdag zelf niet duidelijker. Toen er werd gevraagd of er nog gesprekken lopen, zei hij tegen zender NewsNation: “Een beetje, maar we zullen zien wat er gebeurt.”

Op de vraag of hij klaar is met onderhandelen, klonk het anders. “Nee, ik denk dat we niet onderhandelen met… we gaan hoe dan ook iets hebben. Het gebeurt vrij snel.”

De hoge olieprijs heeft de inflatie al aardig opgedreven, maar de pijn sijpelt nu ook door naar de rest van de economie. Uit angst voor een nieuwe escalatie zijn Bitcoin (BTC), aandelen en ook goud in waarde gedaald.

Iran mikt op de olieprijs

Teheran belooft bij een nieuwe aanval harder terug te slaan, nu ook richting datacenters en onderzeese internetkabels. Mahdi Mohammadi, adviseur van de Iraanse hoofdonderhandelaar, noemt een Amerikaanse klus van 72 uur een “fantasie”.

Hij herinnerde eraan dat Trump in februari nog sprak over een oorlog van twee weken. Inmiddels duurt het conflict bijna acht maanden.

Analist Peiman Salehi uit Teheran verwacht dat Iran bij een aanval op de diep ingegraven nucleaire locatie Pickaxe Mountain Saudische raffinaderijen raakt, waaronder die van Aramco.

“De oorlog heeft ons doen inzien dat de beste hefboom om Trump onder druk te zetten het opdrijven van olie- en energieprijzen is, omdat het het Amerikaanse volk pijn doet”, zegt hij.

Eerst is Israël aan de beurt. Verliest Netanyahu op 27 oktober, dan wordt hij demissionair premier en is een oorlog beginnen volgens experts lastig. De Amerikaanse stembus volgt twaalf dagen na vandaag.