Blijven tot 2030, dan 20.000 euro: de gouden handboei van ASML

Medewerkers van chipmachinebouwer ASML krijgen eenmalig een aandelenpakket ter waarde van 20.000 euro. Dat heeft het bedrijf uit Veldhoven per e-mail aan alle werknemers bekendgemaakt. Aan de regeling zit wel een belangrijke voorwaarde: alleen medewerkers die op 1 januari 2030 nog in dienst zijn, mogen de aandelen verzilveren.

Met het aandelenpakket wil ASML niet alleen personeel belonen, maar ook behouden. De aankondiging volgt kort nadat de chipmachinefabrikant beter dan verwachte kwartaalcijfers presenteerde. Tegelijkertijd woedt wereldwijd een felle strijd om technisch talent.

Waardering, met een handboei eraan

Volgens een woordvoerder is het aandelenpakket een blijk van waardering voor de inzet van medewerkers, “maar vooral voor het werk dat de komende jaren nodig is”.

De aandelen worden vanaf 1 januari 2027 onder voorwaarden toegekend. De belangrijkste voorwaarde is dat medewerkers op 1 januari 2030 nog in dienst zijn. De verdere uitwerking van de regeling wordt later bekendgemaakt.

In principe geldt het aandelenpakket voor alle 44.500 medewerkers wereldwijd, van wie ongeveer 23.500 in Veldhoven werken. Als iedereen ervoor in aanmerking komt, kost de regeling ASML bijna 900 miljoen euro. Hoeveel werknemers uiteindelijk daadwerkelijk de aandelen ontvangen, kan het bedrijf nog niet zeggen.

Met de constructie wil ASML medewerkers stimuleren langer bij het bedrijf te blijven. Wie vóór 2030 vertrekt, loopt het aandelenpakket mis.

Dat is niet verrassend. ASML wil de productie de komende jaren verder opschalen en kondigde eerder al aan in 2027 en 2028 uit te breiden. In een krappe arbeidsmarkt is het vasthouden van ervaren personeel minstens zo belangrijk als het aantrekken van nieuwe medewerkers.

Onzekerheid voor medewerkers die hun baan verliezen

Het aandelenpakket kent ook een keerzijde. Begin dit jaar kondigde ASML aan dat in 2027 ongeveer 1.700 banen zouden verdwijnen, waarvan circa 1.400 in Veldhoven. Na overleg met de vakbonden werd dat aantal teruggebracht tot minder dan duizend.

Het is nog onduidelijk of medewerkers die door deze reorganisatie hun baan verliezen alsnog in aanmerking komen voor het aandelenpakket. ASML wil daar op dit moment geen uitspraken over doen.

Daardoor blijft de vraag open hoe het bedrijf omgaat met werknemers die buiten hun schuld vóór 1 januari 2030 uit dienst raken. Juist zij kunnen door de huidige voorwaarden het aandelenpakket mislopen. Hoe ASML dit uiteindelijk invult, kan bepalend zijn voor de manier waarop de regeling intern wordt ontvangen.

Waar komen de aandelen vandaan?

Volgens Gerben Everts, directeur van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB), kan ASML voor deze regeling gebruikmaken van eigen aandelen die het bedrijf eerder heeft ingekocht. Tijdens de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering krijgt ASML daarvoor standaard toestemming.

Bij een aandelenkoers van ongeveer 1.500 euro komt een pakket van 20.000 euro neer op ongeveer veertien aandelen per medewerker. Op het totaal van ruim 380 miljoen uitstaande aandelen is dat volgens Everts een beperkt aantal.

Everts noemt de regeling een goede manier om de belangen van werknemers en aandeelhouders meer op één lijn te brengen. “Als het goed gaat met het bedrijf, profiteren niet alleen de aandeelhouders, maar ook de medewerkers.”

De aankondiging volgt kort na sterke kwartaalcijfers. ASML behaalde in het tweede kwartaal een omzet van 9,3 miljard euro en een nettowinst van 2,9 miljard euro, beide boven de verwachtingen van het bedrijf. Het aandeel steeg daarop met zes procent en hielp de AEX voor het eerst boven de grens van 1.100 punten.

Medewerkers die tot 2030 in dienst blijven, zijn uiteindelijk wel afhankelijk van de beurskoers. De uiteindelijke waarde van het aandelenpakket hangt af van de koers op het moment dat de aandelen vrijkomen.