BNP Paribas ziet nieuwe kansen door Nederlandse pensioenhervorming

De Nederlandse pensioenhervorming van 1,7 biljoen euro trekt opnieuw de aandacht van grote internationale beleggers. Volgens de Franse bank BNP Paribas kan de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel de Europese rentemarkt de komende maanden flink beïnvloeden. Eerder dit jaar liep een populaire beleggingsstrategie rond de hervorming nog uit op een teleurstelling. Toch ziet de bank nu redenen waarom die strategie alsnog succesvol kan worden.

Pensioenhervorming beïnvloedt Europese rente

De hervorming van het Nederlandse pensioenstelsel is een van de grootste financiële veranderingen in Europa. Pensioenfondsen beheren enorme bedragen en beleggen een belangrijk deel daarvan in staatsobligaties en andere financiële producten. Door de overstap naar het nieuwe stelsel moeten veel fondsen hun beleggingsportefeuilles en de manier waarop zij renterisico’s afdekken aanpassen. Dat kan gevolgen hebben voor de Europese obligatiemarkt.

Beleggers verwachten al langer dat pensioenfondsen daardoor minder behoefte krijgen aan langlopende obligaties en bepaalde rentecontracten. Als de vraag naar deze beleggingen afneemt, kunnen de lange rentes stijgen ten opzichte van de korte rentes. Vorig jaar zetten veel handelaren op dat scenario in. De strategie, waarbij beleggers profiteren van een groter verschil tussen de korte en lange rente, werd bijzonder populair.

Begin dit jaar liep het echter anders. Doordat zoveel beleggers dezelfde ontwikkeling verwachtten, was een groot deel van de mogelijke koersbeweging al in de markt verwerkt. Bovendien zorgde de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran voor sterk stijgende energieprijzen. Die ontwikkeling wakkerde de inflatiezorgen aan en duwde vooral de kortere rentes omhoog. Daardoor werd het renteverschil juist kleiner. Op sommige looptijden kwam de lange rente zelfs onder de kortere rente te liggen.

BNP Paribas verwacht nieuwe kansen voor beleggers

Volgens Steven Montgomery, rentestrateeg bij BNP Paribas, begint de belangstelling voor deze strategie inmiddels terug te keren. Hij merkt dat beleggers opnieuw vragen stellen over de gevolgen van de Nederlandse pensioenhervorming. “Ik heb de afgelopen maand veel meer vragen gekregen over Nederlandse pensioenen dan in de vijf maanden daarvoor”, aldus Montgomery tegenover Bloomberg.

Een belangrijke reden voor zijn optimisme is dat veel speculatieve beleggers hun eerdere posities inmiddels hebben afgebouwd. Volgens Montgomery is de populariteit van de strategie bij langere looptijden teruggevallen tot ongeveer een vijfde van het hoogtepunt. Dat betekent dat aanzienlijk minder beleggers op dezelfde uitkomst inzetten. Daardoor kan een verandering in de vraag vanuit pensioenfondsen volgens hem opnieuw een groter effect op de markt krijgen.

Ook is de hervorming nog lang niet afgerond. Uit cijfers van De Nederlandsche Bank blijkt dat eind juni ongeveer 589 miljard euro aan pensioenvermogen was overgezet naar het nieuwe stelsel. Daarmee moest nog zo’n 1.131 miljard euro worden overgeheveld. De volledige overgang moet uiterlijk op 1 januari 2028 zijn afgerond.

BNP Paribas verwacht dat het verschil tussen de Europese renteswapcontracten met looptijden van tien en dertig jaar richting het einde van 2026 weer groter wordt. Momenteel ligt de rente op dertigjarige swaps ongeveer negen basispunten onder die van tienjarige swaps. Een basispunt is een honderdste procentpunt. In december vorig jaar was dat nog andersom. Toen lag de dertigjarige rente ongeveer 34 basispunten hoger dan de tienjarige rente.

Toch zijn er ook ontwikkelingen die het verwachte effect van de pensioenhervorming kunnen beperken. Zo hebben pensioenfondsen door een aanpassing van de regels meer tijd gekregen om hun renterisico’s na de overstap aan te passen. Daarnaast hebben sommige fondsen aangegeven meer van hun bestaande bescherming tegen renteveranderingen te behouden dan eerder werd verwacht.

Europese Centrale Bank kan verwachtingen doorkruisen

Niet iedereen deelt het optimisme van BNP Paribas. Adam Kurpiel, hoofd rentestrategie bij Société Générale, verwacht juist dat het verschil tussen de tienjarige en dertigjarige rente verder negatief wordt. Volgens hem zal de Europese Centrale Bank (ECB) uiteindelijk meer invloed hebben op de rentemarkt dan de Nederlandse pensioenhervorming. “Het verhaal rond de ECB zal belangrijker zijn dan dat rond de pensioenfondsen”, zegt Kurpiel.

Hij verwacht dat het renteverschil tussen tienjarige en dertigjarige swaps eind dit jaar uitkomt op ongeveer min twintig basispunten. Volgens de strateeg hebben beleggers de kans op een strenger rentebeleid van de ECB nog niet volledig ingeprijsd. Montgomery kijkt daar anders naar. Hij denkt dat financiële markten momenteel rekening houden met te veel renteverhogingen. Als de ECB uiteindelijk minder streng optreedt dan beleggers verwachten, kunnen vooral de kortere rentes dalen.

Dat zou de strategie van BNP Paribas juist ondersteunen. De bank ziet daarmee twee mogelijke ontwikkelingen die elkaar kunnen versterken: een afnemende vraag naar langlopende rentebescherming door Nederlandse pensioenfondsen en een minder streng rentebeleid van de ECB. Voorlopig blijft de onzekerheid over energieprijzen en inflatie echter een belangrijke factor. Juist die ontwikkelingen zorgden er eerder dit jaar voor dat de verwachte gevolgen van de Nederlandse pensioenhervorming niet uitkwamen.