Britse obligatierente bereikt hoogste punt sinds 1998: signaal voor wereldwijde crisis?

De Britse obligatiemarkt staat in lichterlaaie. De rente op 30-jarige staatsobligaties is gisteren naar 5,78 procent gestegen, het hoogste niveau sinds 1998. Investeerders dumpen Brits schuldpapier en ook in andere landen heerst er grote onrust. 

Britse rente vliegt door het dak

De 30-jarige gilt-rente steeg met maar liefst 13 basispunten naar een 28-jarig hoogtepunt. Ook obligaties met andere looptijden gingen mee in de uitverkoop. De 10-jarige rente knalde door de grens van 5 procent heen, vlak nadat de markten heropenden na een feestdag.

Een staatsobligatie is in feite een lening van een investeerder aan de overheid. Hoe minder vertrouwen er is in de terugbetaling, hoe hoger de rente die beleggers eisen. En dat vertrouwen is op dit moment ver te zoeken.

De inflatie is de grote boosdoener. Door de oorlog in het Midden-Oosten plakt de olieprijs boven de 100 dollar en dat jaagt de prijzen wereldwijd op. Beleggers rekenen erop dat centrale banken de rente daardoor hoog moeten houden of zelfs verder moeten opschroeven.

Het Verenigd Koninkrijk leunt zwaar op geïmporteerde energie en dat wreekt zich nu extra hard. Markten rekenen inmiddels op drie renteverhogingen van een kwart procentpunt dit jaar. Vorige week waren dat er nog twee. De Britse 10-jaarsrente is sinds het begin van de oorlog met 70 basispunten gestegen, de grootste sprong onder de ontwikkelde economieën die Bloomberg volgt.

Bovenop die inflatiezorgen stapelt het Verenigd Koninkrijk een eigen rij problemen. Premier Keir Starmer staat politiek op de tocht, de economie hapert en de overheidsfinanciën kraken in hun voegen. Tel daar de lokale verkiezingen van deze week bij op, en je begrijpt waarom traders het land hebben uitgekozen als de zwakste schakel.

Een minder zichtbare oorzaak voor de Britse uitverkoop zit in de pensioensector. Decennialang slokten Britse pensioenfondsen langlopende obligaties op om hun verplichtingen af te dekken. Veel van die programma’s worden nu afgebouwd, en daarmee verdwijnt een trouwe koper van de markt.

Ook onrust in Amerika, Japan en Europa

De Verenigde Staten zitten in hetzelfde schuitje. De rente op 30-jarig Amerikaans staatspapier hangt rond de 5 procent, een niveau dat sommige analisten zien als een grens die niet overschreden mag worden. De vrees is dat investeerders de alsmaar oplopende staatsschuld niet meer pikken.

De ellende stopt niet bij Londen en Washington. In Japan schoot de 40-jarige rente begin dit jaar voor het eerst boven de 4 procent uit, een record sinds de introductie van die obligatie in 2007. Premier Sanae Takaichi’s plannen voor belastingverlagingen op voedsel deden de markt huiveren.

Ook Duitsland voelt de hete adem. De 10-jarige Bund-rente kroop deze maand boven de 3 procent, een meerjarig hoogtepunt. De Europese Centrale Bank houdt de deur naar een renteverhoging in juni nadrukkelijk op een kier.

In Frankrijk is de 30-jarige rente eerder dit jaar al opgelopen tot het hoogste niveau sinds de schuldencrisis van 2011. 

Het is duidelijk dat beleggers bloed ruiken bij elk land waar de overheidsfinanciën rammelen. En er is eigenlijk geen uitweg. Centrale banken kunnen de rente drukken door obligaties op te kopen, maar dat voedt uiteindelijk juist de inflatie die het hele probleem heeft aangewakkerd. Een vicieuze cirkel dus.