Citadel-topman waarschuwt voor AI-bubbel: vergelijkt chips met vliegtuigstoelen

Beleggers kijken steeds kritischer naar de miljarden die in AI-chips en datacenters verdwijnen, en dat zet de AI-trade onder druk. Dinsdag noemde een van de machtigste beleggers van Wall Street het vrijwel zeker een AI-bubbel, al kocht zijn fonds deze zomer zelf AI-aandelen met korting.

Griffin vreest chipoverschot

Ken Griffin, oprichter en topman van het hedgefonds Citadel, deed die uitspraak op een conferentie in New York. Bij een bubbel lopen koersen ver vooruit op wat de bedrijven erachter echt verdienen.

Dat gaat niet alleen techbeleggers aan. Volgens zakenbank JPMorgan is bijna de helft van de beurswaarde van de S&P 500, de index met de 500 grootste Amerikaanse bedrijven, inmiddels in handen van 41 bedrijven die rond AI draaien. Alleen de spoorwegen namen in de negentiende eeuw een groter deel van de index in.

Toch maakt Griffin zich weinig zorgen. Volgens hem gaat elke grote economische omwenteling gepaard met een bubbel, zoals de internethype rond 2000. “Wat er na zulke bubbels overblijft, als we dat woord willen gebruiken, verandert vaak de spelregels voor de wereld.

En de bedrijven die aan de andere kant van die bubbel staan, zijn de marktleiders voor de komende decennia”, zei hij.

Het gevaar zit volgens hem vooral in de chips zelf. Techbedrijven geven honderden miljarden uit aan graphics processing units (GPU’s), de chips waarop AI-modellen worden getraind en draaien, in de verwachting die rekenkracht jarenlang duur te kunnen verhuren.

Griffin vergelijkt die chips met vliegtuigstoelen. De grote kosten zitten in de aanschaf, terwijl een extra klant bijna niets kost. Een luchtvaartmaatschappij verkoopt een stoel daarom liever voor 20 dollar dan dat hij leeg blijft.

Bouwt de sector meer rekenkracht dan klanten nodig hebben, dan gebeurt met GPU’s hetzelfde: verhuurders gaan elkaar onderbieden en de prijzen kelderen. De miljarden aan investeringen verdienen zich dan niet meer terug, en dat is het scenario waarin een bubbel leegloopt.

Rond 2000 gebeurde dat met glasvezel, toen telecombedrijven veel meer kabel aanlegden dan nodig was. Ook betwijfelt Griffin of chips van vijf à zes jaar oud hun hoge huurprijzen nog jaren vasthouden.

Nvidia-topman Jensen Huang ziet dat anders. Hij zei in januari in Davos dat de sector pas “een paar honderd miljard dollar” onderweg is, met nog biljoenen aan bouwwerk voor de boeg.

Citadel kocht wat anderen moesten dumpen

Op 30 juli nam Citadel met zo’n 10 procent korting het grootste deel van de aandelen over van Situational Awareness. Dat hedgefonds van oud-OpenAI-onderzoeker Leopold Aschenbrenner kwam van een koude kermis thuis.

Het had tot vier keer zijn eigen vermogen geleend om AI-aandelen te kopen, en de waarde zou in juli met ongeveer 67 procent zijn gedaald. Geldschieters eisten daardoor elke dag meer onderpand, zodat het fonds moest verkopen.

Citadel heeft inmiddels meer dan 80 procent van het risico uit die portefeuille afgebouwd, schreef Griffin in augustus aan klanten. De man die nu een bubbel ziet, kocht dus eerst de koopjes.

Beleggers vragen zich steeds vaker af of de astronomische AI-investeringen zich wel terugbetalen. Ook de hoge olieprijs en de hoge rente op staatsobligaties drukken op de markt. De financieringskosten lopen op en de lat komt steeds hoger te liggen.

Goldman Sachs Research verwacht dat de investeringsgroei van de grootste AI-bouwers terugvalt van 75 procent in het derde kwartaal van 2025 naar 25 procent eind dit jaar. Dat tempo slinkt dan tot een derde, en chipmakers voelen dat als eerste in hun omzet.