Crypto verdient betere critici

Er bestaat in de Nederlandse media een reflex die je bijna kunt uittekenen. Valt het woord crypto, dan volgt binnen twee zinnen een grinnik: gokgeld, apenplaatjes, tulpenmanie.

De toon is niet kritisch, want kritiek vergt kennis. De toon is dedain, en dedain is gratis.

Laat ik beginnen met wat de critici aan hun kant hebben, want dat is niet niks. Deze sector heeft zijn reputatieschade grotendeels zelf verdiend.

Een digitale munt die was ontworpen om altijd precies één dollar waard te zijn, bleek dat alleen zolang iedereen erin geloofde. Toen het vertrouwen brak, verdampte in een paar dagen zo’n veertig miljard dollar. Spaargeld van gewone gezinnen inbegrepen.

En toen was er FTX, de cryptobeurs die voetbalstadions sponsorde en in Washington over de vloer kwam. Wat een modern financieel bedrijf leek, bleek een fraudezaak van miljarden. De oprichter zit inmiddels 25 jaar vast.

Die schade was echt, en de scepsis die eruit voortkwam was verdiend.

Maar scepsis hoort mee te bewegen met de feiten. En de feiten zijn intussen nogal veranderd.

BlackRock, de grootste vermogensbeheerder ter wereld, beheert tegenwoordig cryptofondsen waar pensioengeld in zit. Europa voerde met MiCA als eerste grote economie complete cryptowetgeving in: vergunningen, toezicht, een openbaar register waar zelfs Duitse volksbanken zich inmiddels in laten bijschrijven. En de Europese Centrale Bank, toch niet direct een club gokverslaafden, bouwt aan een digitale euro op precies de technologie die aan tafel bij talkshows nog wordt weggelachen.

Je kunt veel vinden van crypto. Maar wie BlackRock, Brussel en Frankfurt tegelijk ziet instappen en nog steeds “gokpaleis” roept, beschrijft niet de werkelijkheid. Die beschrijft zijn eigen achterstand.

En dan het argument dat het hardnekkigst blijft plakken: dat crypto vooral iets voor criminelen is. Dat schemert nog altijd door in de Nederlandse berichtgeving, terwijl elk serieus onderzoek er gehakt van maakt; het criminele aandeel in het cryptoverkeer is een fractie, en de blockchain is voor opsporingsdiensten juist doorzoekbaarder dan contant geld ooit was.

Intussen wordt het omgekeerde verhaal nauwelijks verteld.

Wie in Argentinië of Turkije leeft, ziet zijn spaargeld jaar na jaar wegsmelten door inflatie waar geen loonsverhoging tegenop werkt. Voor die mensen is een digitale dollar geen speculatie; het is de enige spaarrekening die zijn waarde houdt. Geen bank die je weigert, geen koers die halveert terwijl je slaapt.

En wie vanuit Europa geld overmaakt naar familie in Ghana of de Filipijnen, betaalt via de klassieke kanalen percentages waar je van schrikt, en wacht dagen. Dezelfde digitale dollars doen het in minuten, voor centen.

Voor ons abstract. Voor honderden miljoenen mensen zonder degelijke bank of stabiele munt: de beste financiële optie die ooit binnen handbereik kwam.

Dát is wat de grinnik aan het zicht onttrekt: een technologie die de wereld aantoonbaar vooruithelpt, gereduceerd tot een grap over apenplaatjes.

Betekent dit dat alle kritiek van tafel kan? Integendeel. Er wordt nog steeds gehackt, opgelicht en overdreven, en deze sector heeft strenge journalistiek harder nodig dan welke sector ook. Elke oplichter en elke luchtfietser verdient de volle laag.

Maar dit is een technologie die door schade en schande beter is geworden. Dat is geen schande; dat is hoe elke technologie volwassen werd, van de spoorwegen tot het internet. De vroege jaren van het internet stonden ook vol oplichters, zeepbellen en doemcommentaren, en niemand die de krant van toen nu nog als eindoordeel citeert.

Wie crypto vandaag nog een gokpaleis noemt, recenseert een film die allang een vervolg heeft.

Crypto heeft geen cheerleaders nodig; daarvan zijn er genoeg. Het heeft betere critici nodig. Mensen die weten wat er veranderd is en vervolgens genadeloos zijn waar het moet.

Grinniken mag natuurlijk. Het is alleen geen journalistiek.