Drie schepen, waaronder een Iraans schip, proberen de Straat van Hormuz te passeren

Terwijl de dubbele blokkade van de Straat van Hormuz voortduurt, hebben dinsdagochtend drie schepen geprobeerd de zeestraat te passeren. Een daarvan is een Iraans vrachtschip dat na doorvaart zijn transponder uitzette en van de radar verdween. Het verkeer door de zeestraat staat verder vrijwel stil. Circa 800 schepen zitten vast in de Perzische Golf.

Iraans schip verdwijnt na doorvaart

De Shoja 2, een Iraans gevlagd vrachtschip, voer door de zeestraat en bereikte de Golf van Oman. Direct daarna stopte het schip met het uitzenden van zijn locatie. Dat is veelzeggend. Zondag nam de Amerikaanse marine een ander Iraans vrachtschip in beslag op dezelfde route, de eerste inbeslagname sinds de start van de blokkade. De Shoja 2 probeert dat lot waarschijnlijk te ontlopen door onzichtbaar te worden.

Twee andere schepen die de doorvaart waagden hebben geen duidelijke banden met Iran. De Lian Star, een vrachtschip onder Gambiaanse vlag geregistreerd bij een bedrijf in Dubai zonder contactgegevens, voer richting de Golf van Oman.

De Ean Spir, een middelgrote tanker zonder bekende eigenaar en met onbekende vlag, voer vanuit de VAE richting de Omaanse haven Shinas. Beide kenmerken, geen eigenaar en geen vlag, zijn typisch voor schepen in de zogeheten schaduwvloot.

Staakt-het-vuren loopt woensdagnacht af

De doorvaarten vinden plaats op het meest gespannen moment sinds het begin van het conflict. Het tweeweekse staakt-het-vuren tussen de VS en Iran loopt woensdagavond Amerikaanse tijd af, in de nacht van woensdag op donderdag in Nederland. President Trump zei maandag dat verlenging niet waarschijnlijk is en sloot nieuwe militaire acties niet uit. De Amerikaanse blokkade blijft onverminderd van kracht.

Gesprekken tussen beide landen worden verwacht in Pakistan, maar Iran gaf aan voorlopig niet te willen deelnemen.

Weekend vol chaos

Wat eraan voorafging was een rollercoaster. Vrijdag verklaarde Iran de zeestraat open. De olieprijs kelderde en schepen haastten zich richting de doorgang. Zaterdag draaide Teheran het besluit terug nadat de VS weigerden hun blokkade op te heffen. Zondag namen de VS het Iraanse vrachtschip in beslag.

Toch wisten enkele schepen door te komen. Drie containerschepen en een cruiseschip van Mediterranean Shipping Co. verlieten zaterdag de Perzische Golf langs de Omaanse kust. Maandag voeren twee aan Iran gelinkte LPG-tankers en twee olietankers in beide richtingen door de straat. Maar van normaal verkeer is geen sprake.

800 schepen wachten op duidelijkheid

Het beeld blijft onveranderd. Circa 800 schepen zitten opgesloten in de Perzische Golf. Reders durven hun vloot niet te sturen zolang beide blokkades van kracht zijn en inbeslagname dreigt. Het verkeer dat er nog doorkomt bestaat uit een handvol schepen per dag, waar dat er voor de oorlog 135 waren.

De komende 48 uur worden bepalend. Als het staakt-het-vuren zonder verlenging of doorbraak afloopt, dreigt het conflict direct weer op te laaien. Niet alleen voor de scheepvaart, maar ook voor de olieprijs en de wereldeconomie.