Economen verwachten laatste renteverhoging ECB volgende week

De Europese Centrale Bank (ECB) verhoogt de rente volgende week waarschijnlijk opnieuw. Economen verwachten een verhoging met 0,25 procentpunt, waarmee de depositorente uitkomt op 2,5 procent. Daarna zou de centrale bank volgens hen voorlopig klaar zijn.

Opvallend is dat financiële markten daar heel anders over denken. Handelaren rekenen momenteel op ongeveer drie extra renteverhogingen richting het midden van volgend jaar. De stijgende olie en gasprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten zorgen voor onzekerheid over de inflatie en daarmee over het toekomstige rentebeleid.

Economen verwachten laatste renteverhoging ECB

Een ruime meerderheid van de economen in een Bloomberg-enquête verwacht dat de ECB de rente volgende week donderdag met 0,25 procentpunt verhoogt. Daarmee komt de depositorente uit op 2,5 procent. Volgens de meeste economen blijft de rente daarna tot en met 2027 op dat niveau staan.

Dat staat haaks op wat momenteel op de financiële markten wordt ingeprijsd. Handelaren rekenen juist op ongeveer drie verdere renteverhogingen richting het midden van volgend jaar.

De ECB staat daardoor voor een lastige afweging. De inflatie bevindt zich op het hoogste niveau in drie jaar, terwijl de energieprijzen opnieuw sterk stijgen. Tegelijkertijd zijn er volgens de ondervraagde economen nauwelijks aanwijzingen dat bedrijven en consumenten zich voorbereiden op langdurig hogere inflatie. Ook de zorgen dat de hogere prijzen doorwerken in bijvoorbeeld de lonen blijven vooralsnog beperkt.

“De ECB zal een verhoging met 25 basispunten waarschijnlijk presenteren als een noodzakelijke stap”, zegt Ken Egan van Kroll Bond Rating Agency Europe.

Hij verwacht echter niet dat de centrale bank meteen zal hinten op een volgende verhoging. Waarschijnlijk benadrukt de ECB juist dat toekomstige rentebesluiten afhangen van nieuwe economische cijfers, waaronder de inflatie en loongroei.

Binnen de centrale bank lopen de meningen ondertussen uiteen. ECB-bestuurder Isabel Schnabel waarschuwt dat het belangrijk is om zogenoemde tweede-ronde-effecten vroeg te voorkomen. Daarmee wordt bedoeld dat hogere prijzen leiden tot hogere lonen, waarna bedrijven hun prijzen opnieuw verhogen.

Andere beleidsmakers zijn al duidelijker over de noodzaak van verdere renteverhogingen. De Litouwse centrale bankier Gediminas Simkus denkt dat één verhoging “niet genoeg zal zijn”. Zijn Bulgaarse collega Dimitar Radev houdt eveneens de deur open en ziet zowel september als december als mogelijke momenten om de rente opnieuw te verhogen.

Olieprijs richting 100 dollar vergroot inflatierisico

De grote onzekerheid komt momenteel uit het Midden-Oosten. De Verenigde Staten en Iran zijn opnieuw met elkaar in gevecht rond de Straat van Hormuz, een cruciale route voor de wereldwijde energiehandel.

De Brent-olieprijs beweegt daardoor opnieuw richting 100 dollar per vat. Ook de Europese gasprijs is sterk gestegen en staat op niveaus die voor het laatst in 2023 werden gezien.

Voor de ECB maakt dat de situatie ingewikkelder. Een tijdelijke stijging van energieprijzen hoeft niet direct tot extra renteverhogingen te leiden. Het wordt problematischer wanneer olie en gas langdurig duur blijven en hogere kosten zich door de rest van de economie verspreiden.

“De Straat van Hormuz is de doorslaggevende factor geworden voor toekomstige beslissingen van de ECB”, zegt Dennis Shen, docent aan de International School of Management van de TU Berlin.

Volgens hem kan de centrale bank een tijdelijke energieschok grotendeels negeren, maar wordt dat moeilijk wanneer de verstoring langdurig aanhoudt en een breder inflatieprobleem veroorzaakt.

Europese economie houdt voorlopig stand

Een verdere renteverhoging zou de financieringskosten voor huishoudens en bedrijven verder verhogen. Met een depositorente van 2,5 procent zou het rentebeleid volgens meer dan driekwart van de ondervraagde economen al enigszins remmend werken op de economie.

Tot nu toe houdt de Europese economie zich echter beter dan verwacht. De economische groei in het tweede kwartaal viel hoger uit dan voorspeld en recente onderzoeken onder bedrijven wijzen nog altijd op solide activiteit.

Economen verwachten daarom dat de ECB zijn groeiverwachting voor 2026 naar boven bijstelt. De vooruitzichten voor de middellange termijn en de inflatieverwachtingen zullen naar verwachting grotendeels intact blijven.

Veel hangt uiteindelijk af van de energieprijzen. Zolang de inflatieschok vanuit het Midden-Oosten tijdelijk blijft, zien economen weinig reden voor een lange reeks renteverhogingen. Als olie en gas langdurig duur blijven, kan het scenario waarop financiële markten nu inzetten alsnog dichterbij komen.