Eerste Kamer stelt besluit over box 3 uit na stevige kritiek

Beleggers moeten langer wachten op duidelijkheid over de toekomst van box 3. De Eerste Kamer heeft besloten de stemming over het wetsvoorstel voor de nieuwe vermogensbelasting uit te stellen. Daarmee krijgt het kabinet extra tijd om de veelbesproken plannen aan te passen, nadat ook coalitiepartijen stevige kritiek uitten op het voorstel.

Het uitstel betekent dat er op zijn vroegst na Prinsjesdag meer duidelijkheid komt. Een definitief besluit lijkt zelfs pas in 2026 te worden genomen.

Grote twijfels over belasting op papieren winsten

Centraal in de discussie staat de zogeheten Wet werkelijk rendement. Die moet het huidige box 3-stelsel vervangen en belast beleggers jaarlijks over hun werkelijke rendement. Dat betekent dat ook belasting moet worden betaald over niet-gerealiseerde waardestijgingen van beleggingen, ook wel papieren winsten genoemd.

Juist dat onderdeel stuit op veel weerstand in de Eerste Kamer. Partijen als VVD en CDA, die eerder betrokken waren bij de totstandkoming van de plannen, zien inmiddels meer in een vermogenswinstbelasting. Daarbij wordt belasting pas geheven wanneer een belegging daadwerkelijk met winst wordt verkocht.

De kritiek was dinsdag opvallend fel. VVD-senator Marjolein van der Linden noemde een vermogensaanwasbelasting “niet aanvaardbaar” als eindoplossing. CDA-senator Janny Bakker ging nog een stap verder en zei dat haar partij er geen bezwaar tegen zou hebben als het kabinet het wetsvoorstel volledig intrekt.

Toch stemden beide partijen nog niet tegen de wet. Ze geven staatssecretaris Eelco Eerenberg de zomer de tijd om met verbeteringen te komen.

Financiële gevolgen maken besluit ingewikkeld

Een definitieve afwijzing van het wetsvoorstel zou grote gevolgen hebben voor de overheidsfinanciën. Volgens berekeningen van het ministerie van Financiën zou de schatkist de komende tien jaar ongeveer 22 miljard euro minder belastinginkomsten ontvangen dan nu is ingeboekt.

Dat geld is volgens het kabinet al verwerkt in de begroting. Wanneer de wet alsnog sneuvelt, moet de overheid het gat op een andere manier dichten. Volgens de begrotingsregels zou dat waarschijnlijk moeten gebeuren met hogere belastingen elders binnen het vermogensdomein.

Tegelijkertijd zetten verschillende senatoren vraagtekens bij de berekeningen van Financiën. Zij wijzen erop dat geen rekening is gehouden met de mogelijke economische schade als Nederland als een minder aantrekkelijk vestigingsland wordt gezien. Internationaal is een vermogenswinstbelasting immers veel gebruikelijker dan een belasting op papieren winsten.

Kabinet werkt aan aanpassingen

Het kabinet gaat de komende maanden bekijken hoe het wetsvoorstel kan worden aangepast. Daarbij wordt onder meer gekeken naar een ruimere verliesverrekening en uitzonderingen voor start-ups. Ook wil de VVD dat er een duidelijke einddatum komt voor het huidige overgangsstelsel, zodat sneller kan worden overgestapt naar een vermogenswinstbelasting.

Op Prinsjesdag moet het kabinet duidelijk maken welke wijzigingen het wil doorvoeren. Daarna buigt eerst de Tweede Kamer zich over de aangepaste plannen. Pas vervolgens neemt de Eerste Kamer een definitief besluit.

Voor beleggers betekent dat dat de onzekerheid over de belasting op spaargeld en beleggingen voorlopig aanhoudt.