Elon Musk krijgt plots veel minder likes na aanvallen op Russische datacenters

Elon Musk krijgt plotseling opvallend minder likes op zijn berichten op X. De daling volgt kort na Oekraïense aanvallen op Russische datacenters. Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky is de activiteit van Russische bots op sociale media sindsdien sterk afgenomen.

Dat roept een opmerkelijke vraag op: hoeveel van Musks online populariteit is eigenlijk afkomstig van echte gebruikers?

Elon Musk krijgt plotseling veel minder likes

Oekraïne voerde vorige week drie aanvallen uit op datacenters van het Russische technologiebedrijf Yandex. Volgens Zelensky waren die aanvallen bijzonder succesvol.

De president verklaarde maandag dat sociale media sindsdien merkbaar rustiger zijn geworden. Er zouden minder haatdragende berichten, provocaties en pogingen tot verdeeldheid worden verspreid.

Ook op X, het sociale mediaplatform van Elon Musk, viel gebruikers iets bijzonders op. Het aantal likes op berichten van de miljardair lijkt namelijk flink te zijn gedaald.

YouTuber Zack Nelson, bekend van het kanaal JerryRigEverything, wees op een bericht van Musk dat slechts 4.900 likes had gekregen. Het ging om een reactie waarin Musk het woord “Wow” schreef onder een bericht met een racistische complottheorie over de bevolking van Brussel.

Voor iemand met het enorme bereik van Musk is dat een opvallend laag aantal.

Volgens cijfers die Futurism aanhaalt, ontvingen zijn berichten gedurende oktober gemiddeld tussen de 17.000 en 81.000 likes per dag. In de twee dagen na de aanvallen zakte dat gemiddelde echter naar respectievelijk 11.000 en 8.000 likes.

De timing zorgt voor speculatie. Sommige gebruikers vermoeden dat Russische bots eerder een aanzienlijk deel van de interacties op Musks berichten verzorgden.

Daar is vooralsnog geen bewijs voor. De daling kan ook andere oorzaken hebben en de cijfers tonen niet aan dat Russische bots verantwoordelijk waren voor zijn eerdere bereik.

Internetverkeer uit Rusland stort met 99 procent in

Toch zijn er aanwijzingen dat de Oekraïense aanvallen gevolgen hebben gehad voor geautomatiseerde activiteiten op internet.

Internetbedrijf Cloudflare onderzocht het verkeer afkomstig van Yandex en zag vorige week een daling van maar liefst 99 procent na de aanvallen.

Dat is een uitzonderlijk grote terugval. Toch waarschuwt Cloudflare dat dit niet betekent dat vrijwel alle Russische bots op sociale media zijn verdwenen.

Het gemeten verkeer bestaat namelijk uit allerlei geautomatiseerde verzoeken. Denk aan zoekmachines die websites doorzoeken of systemen die controleren of internetdiensten goed functioneren.

Het is dus niet bekend welk deel daadwerkelijk afkomstig was van accounts die politieke berichten verspreiden of discussies proberen te beïnvloeden.

Ook in Duitsland ontstonden vergelijkbare geruchten. De online activiteit rondom de radicaalrechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) zou na de aanvallen sterk zijn afgenomen.

Volgens Euronews ontbreekt echter onafhankelijk bewijs om die beweringen te bevestigen.

Opvallend genoeg zwakte ook het kantoor van Zelensky de oorspronkelijke uitspraken van de president later af.

Tegenover de BBC verklaarde zijn kantoor dat Zelensky vooral doelde op de veranderde sfeer op sociale media. Hij zou niet hebben willen stellen dat er aantoonbaar minder bots actief waren.

Spanningen lopen op richting Amerikaanse verkiezingen

De ontwikkelingen komen op een gevoelig moment. Over minder dan een maand vinden in de Verenigde Staten de tussentijdse verkiezingen plaats.

Buitenlandse beïnvloeding via sociale media is daar al jarenlang een belangrijk politiek onderwerp. Vooral de Russische inmenging tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 leidde tot grote discussies.

Musk speelt inmiddels zelf een belangrijke rol in het Amerikaanse politieke debat. De miljardair is een uitgesproken aanhanger van president Donald Trump en gebruikt X regelmatig om politieke standpunten te verspreiden.

Recent bekritiseerde hij Zelensky nog vanwege Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen. Volgens Musk was de Oekraïense president daarmee te ver gegaan.

Andere prominente Amerikanen reageren juist positief op de recente aanvallen.

Michael McFaul, voormalig Amerikaans ambassadeur in Rusland en hoogleraar politieke wetenschappen, bedankte Oekraïne op X.

“Als iemand die dagelijks wordt lastiggevallen door legers Russische bots, mijn oprechte dank!”, schreef hij.

Ondertussen worden datacenters steeds vaker een doelwit in internationale conflicten. Ook in het Midden-Oosten staan dergelijke faciliteiten onder druk. Volgens Futurism richten Iraanse aanvallen zich daar op infrastructuur die onder meer wordt gebruikt voor kunstmatige intelligentie (AI).

Dat kan grote gevolgen hebben voor de uitbreiding van AI-datacenters, waarin technologiebedrijven miljarden investeren.

Voor Musk blijft ondertussen de vraag onbeantwoord waarom zijn berichten plotseling minder interacties krijgen. Zonder aanvullende gegevens van X is niet vast te stellen of de aanvallen op Russische datacenters daar daadwerkelijk iets mee te maken hebben.