Brussel buigt zich over DeFi-leningen: wie is verantwoordelijk?

De Europese Unie onderzoekt of DeFi-leningen en het uitlenen van digitale activa onder strengere cryptoregels moeten vallen. Deze activiteiten bleven grotendeels buiten de oorspronkelijke MiCA-wetgeving, maar Brussel overweegt daar verandering in te brengen.

Dat zorgt meteen voor een lastig probleem. Bij een bank of cryptobeurs is duidelijk welk bedrijf verantwoordelijk is. Bij DeFi kan een financiële dienst grotendeels automatisch via software draaien en kan de controle over meerdere partijen zijn verdeeld. Wie moet Brussel dan reguleren?

EU richt vizier op DeFi-leningen

De Europese Commissie startte op 20 mei een consultatie over delen van de cryptomarkt die buiten het oorspronkelijke MiCA-kader vallen. Daarbij wordt specifiek gekeken naar het lenen en uitlenen van digitale activa.

Vooral zogeheten lending vaults staan in de belangstelling. Gebruikers stoppen hun digitale activa in zo’n digitale kluis, waarna software het kapitaal automatisch over verschillende leenmarkten kan verdelen.

Zo’n vault kan daardoor taken uitvoeren die lijken op die van een kredietverstrekker, maar zonder dat er altijd één bedrijf aan de knoppen zit. Beslissingen over risico, strategie en het verdelen van kapitaal kunnen over verschillende partijen en smart contracts zijn verspreid.

Volgens EU-advocaat Yuriy Brisov bestaat er bovendien geen aparte juridische categorie voor zo’n vault. Toezichthouders zullen daarom vooral moeten kijken naar wat een systeem daadwerkelijk doet en wie er controle over heeft.

Wanneer valt DeFi onder MiCA?

Precies daar zit het probleem. Volledig gedecentraliseerde diensten kunnen buiten MiCA vallen. Zodra een bedrijf of andere partij voldoende controle heeft, kunnen de Europese cryptoregels mogelijk wel gelden.

Maar die grens is moeilijk te trekken. DeFi-projecten beginnen bijvoorbeeld vaak met relatief veel controle bij de ontwikkelaars en decentraliseren vervolgens steeds verder.

Ook doet niet iedere vault hetzelfde. Sommige systemen verstrekken kapitaal aan leenmarkten, terwijl andere vooral worden gebruikt om digitale activa te verhandelen. Alle vaults onder dezelfde regels plaatsen kan daardoor tot problemen leiden.

Volgens advocaat Jonathan Galea moet decentralisatie daarom niet simpelweg worden gezien als centraal of decentraal. Er bestaan verschillende gradaties van controle.

Brussel moet bepalen wie verantwoordelijk is

Voor de EU kan de daadwerkelijke controle over een protocol uiteindelijk doorslaggevend worden. Toezichthouders kunnen bijvoorbeeld kijken wie belangrijke instellingen kan wijzigen, wie het kapitaal beheert en of er een centrale onderneming achter het protocol zit.

Als Brussel besluit DeFi-leningen strenger te reguleren, kan lending expliciet worden toegevoegd aan de lijst met gereguleerde cryptodiensten. Een andere mogelijkheid is dat bestaande MiCA-regels breder worden uitgelegd.

Curve Finance-oprichter Michael Egorov pleit juist voor aparte regels voor DeFi. Volgens hem werkt gedecentraliseerde kredietverlening fundamenteel anders dan traditionele financiële dienstverlening en ontstaan daardoor ook andere risico’s.

De consultatie loopt tot 30 september 2026. Daarna kan Brussel bepalen of nieuwe regels nodig zijn. Voor de DeFi-sector draait het daarbij om één cruciale vraag: wie wordt verantwoordelijk gehouden als een financiële dienst door software wordt uitgevoerd en niemand volledig aan de knoppen zit?