Europa staat mogelijk opnieuw aan de vooravond van een energiecrisis. Door de escalatie van het conflict in het Midden-Oosten zijn de Europese gasprijzen deze week sterk gestegen, terwijl de gasvoorraden historisch laag zijn.
Vier jaar na de energiecrisis die volgde op de Russische invasie van Oekraïne lijkt het continent opnieuw kwetsbaar voor verstoringen in de wereldwijde energiemarkt.
De Europese gasprijs is sinds afgelopen vrijdag met ongeveer 53 procent gestegen. Dat gebeurde nadat de oorlog in het Midden-Oosten de wereldwijde gasstromen verstoorde.
Twee ontwikkelingen spelen hierbij een belangrijke rol:
Daardoor is de concurrentie om beschikbare LNG-ladingen wereldwijd sterk toegenomen.
De oplopende spanningen werden deze week extra zichtbaar toen een LNG-tanker met bestemming Frankrijk plots van koers veranderde en richting Azië voer.
Het schip, de BW Brussels, vervoerde LNG uit Nigeria maar besloot onderweg naar Europa om te draaien en via Kaap de Goede Hoop naar Azië te varen. Dat wijst erop dat Aziatische landen momenteel bereid zijn hogere prijzen te betalen voor gas.
Voor Europa betekent dit dat de strijd om energie-importen verder kan intensiveren.
De situatie wordt extra zorgwekkend door de lage gasvoorraden in Europa.
Volgens cijfers van Gas Infrastructure Europe zijn de opslagfaciliteiten in de EU momenteel minder dan 30 procent gevuld. Normaal ligt het gemiddelde rond deze tijd van het jaar rond 45 procent.
Vooral landen als Nederland, Zweden, Kroatië en Letland hebben relatief lage reserves. Het probleem is dat de Europese gasopslag juist nu moet worden aangevuld voor de winter van volgend jaar. Als dat moet gebeuren tegen de huidige hoge prijzen, kan dat een zware economische last worden.
Hogere energieprijzen kunnen een directe impact hebben op de Europese economie. Energie vormt immers een belangrijke kostenpost voor industrie en huishoudens.
Volgens economen kan een langdurige oorlog in het Midden-Oosten leiden tot:
Met name landen als Duitsland en Italië zijn kwetsbaar omdat zij sterk afhankelijk zijn van LNG-importen.
Sinds 2022 heeft Europa zijn energievoorziening al deels aangepast. Het continent importeert nu meer LNG uit de Verenigde Staten en ontvangt grotere volumes gas uit Noorwegen.
Toch blijven beleidsmakers nadenken over aanvullende maatregelen als de situatie verslechtert. Mogelijke opties zijn onder meer:
Sommige analisten hebben zelfs gespeculeerd over het tijdelijk hervatten van Russische LNG-importen, maar dat wordt politiek als zeer onwaarschijnlijk gezien.
De huidige situatie laat opnieuw zien hoe kwetsbaar Europa blijft voor geopolitieke schokken op de energiemarkt.
Volgens veel beleidsmakers onderstreept de crisis vooral het belang van een structurele oplossing: minder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en een grotere inzet op elektriciteitsnetwerken, hernieuwbare energie en kernenergie.
De komende maanden zullen uitwijzen of Europa opnieuw een energiecrisis moet doorstaan, of dat de markt zich weet te stabiliseren voordat de volgende winter nadert.
Trump valt Venezuela en Iran aan, beide OPEC-leden. De Amerikaanse olie-industrie wil er liever niets mee te maken hebben maar profiteert er wel van.
Nederland domineert Europese tech met vier topbedrijven, ondanks kleine bevolking. Hoe kan dat en wat zegt dit over de sector?
China kan zelf super AI bouwen, waarschuwt Nvidia-CEO Jensen Huang. Dit brengt risico’s voor cyberveiligheid en spanningen wereldwijd.
De mislukte vredesgesprekken met Iran drukken maandag op aandelen. Analisten verwachten een stijgende dollar en olieprijs. De schade kan meevallen als markten het als uitstel zien.
Frankrijk haalt goud terug uit de Verenigde Staten, boekt miljardenwinst en kiest voor opslag in eigen land. Wat betekent dat nu?
Irak vraagt oliekopers om ladingen op te halen nu Iran de doorvaart door Hormuz heeft vrijgegeven. De eerste tanker is al door de zeestraat.
