Europees Parlement stemt opnieuw over omstreden chatcontrole

Het Europees Parlement stemt donderdag opnieuw over de omstreden Europese regeling rond chatcontrole. De stemming moet bepalen of aanbieders van berichtendiensten zoals WhatsApp opnieuw een wettelijke basis krijgen om vrijwillig communicatie te controleren op materiaal met seksueel kindermisbruik. De uitkomst is belangrijk, omdat de vorige regeling begin april afliep en de discussie over privacy en veiligheid daarmee opnieuw volop is opgelaaid.

De nieuwe stemming komt er nadat het Parlement eerder nog een vergelijkbaar voorstel verwierp. Door een uitzonderlijke spoedprocedure ligt de tijdelijke verlenging nu opnieuw op tafel.

Spoedprocedure verdeelt Europees Parlement

De beslissing om het voorstel via een spoedprocedure te behandelen zorgt voor stevige kritiek. Markéta Gregorová, Europarlementariër namens de Piratenpartij, stelt dat de procedure indruist tegen de eigen regels van het Europees Parlement.

Volgens haar krijgen Europarlementariërs opnieuw een voorstel voorgeschoteld waarmee online platforms privécommunicatie mogen controleren op materiaal met seksueel kindermisbruik. Ze vindt het opmerkelijk dat een voorstel dat eerder geen meerderheid kreeg, nu via een procedurele route alsnog opnieuw in stemming wordt gebracht.

Om de regeling te wijzigen of volledig te verwerpen is een absolute meerderheid van 361 stemmen nodig.

Dinsdag stemde het Parlement al nipt vóór de spoedprocedure. Daarbij stemden 331 Europarlementariërs voor, 304 tegen en 11 leden onthielden zich van stemming.

Dat is een opvallende ommekeer ten opzichte van maart. Toen werd een vergelijkbare tijdelijke verlenging juist verworpen met 311 tegenstemmen, 228 voorstemmen en 92 onthoudingen.

Europese Volkspartij zet chatcontrole opnieuw op de agenda

Volgens Euronews is het voorstel opnieuw ingebracht door de Europese Volkspartij (EVP), de grootste fractie in het Europees Parlement. Opvallend genoeg stemden meerdere EVP-leden in maart nog tegen een eerdere versie, nadat amendementen waren toegevoegd die de omvang van de controles beperkten.

Fractievoorzitter Manfred Weber probeert nu volgens de berichtgeving een verlenging zonder aanvullende wijzigingen door het Parlement te krijgen.

Gregorová reageerde daar fel op. Volgens haar gebruikt de EVP haar positie als grootste fractie om een eerder verworpen voorstel via een procedurele route opnieuw op de agenda te zetten. Zij noemde die werkwijze “ongekend”.

Privacy tegenover veiligheid

De discussie over chatcontrole verdeelt de Europese politiek al geruime tijd. Voorstanders stellen dat de regeling essentieel is om materiaal met seksueel kindermisbruik sneller op te sporen, verspreiding tegen te gaan en slachtoffers beter te beschermen.

Tegenstanders vrezen juist dat het controleren van privéberichten de privacy van miljoenen Europeanen aantast. Ook waarschuwen zij voor de gevolgen voor vertrouwelijke communicatie en end-to-end versleutelde berichtendiensten.

Vorige maand stemden de EU-lidstaten al in met een tijdelijke verlenging van de regeling. Als ook het Europees Parlement donderdag instemt, mogen aanbieders van berichtendiensten tot 2028 vrijwillig materiaal met seksueel kindermisbruik blijven opsporen, melden en verwijderen binnen het tijdelijke Europese wettelijke kader.

De stemming van donderdag moet uitwijzen of die tijdelijke regeling wordt verlengd of dat het Europees Parlement opnieuw een streep zet door het voorstel.