Facebook moet neppe Bitcoin-ads verwijderen van Nederlandse rechter

De Nederlandse rechtbank heeft besloten dat Facebook nep-advertenties voor Bitcoin-investeringen moet verwijderen van haar platform. Het oordeel volgt na een rechtszaak die was aangespannen door het bedrijf van miljardair en televisieproducent John de Mol. Hij was een van de bekende Nederlanders wiens gezicht werd gebruikt om nep-investeringen in Bitcoin te promoten.

Rechter dreigt met boete voor Facebook

In april berichtte de Volkskrant al dat de oplichters de gezichten van meerdere bekende Nederlanders gebruikten voor nep-promoties. De advertenties op Facebook beweerden dat BN’ers miljoenen hadden verdiend met Bitcoin-investeringen. Onder meer internetondernemer Alexander Klöpping en journalist Jort Kelder gaven aan dat hun foto’s bij deze advertenties stonden. Ook televisieproducent John de Mol, goed voor een vermogen van naar schatting $1,7 miljard, was een van de slachtoffers van de frauduleuze advertenties. In totaal maakten de oplichters ruim €1,7 miljoen buit met de nep-advertenties.

De Mol startte in juni 2019 een gerechtelijke procedure tegen sociale media-gigant Facebook. Het management beweerde dat Facebook meerdere oproepen tot het verwijderen van de ads had genegeerd. Het Amerikaanse bedrijf, daarentegen, beweerde dat het verwijderen van valse berichten en advertenties tot haar prioriteiten behoort. Ook verklaarde Facebook dat het de betreffende advertenties al van het platform verwijderd heeft:

“Belangrijk is dat deze uitspraak niets verandert aan onze toewijding met betrekking tot het bestrijden van valse advertenties. We benadrukken nogmaals dat dit soort advertenties absoluut geen plaats hebben op Facebook, en dat we ze verwijderen zodra we ze vinden.”

De uitspraak van de rechter is niettemin dat Facebook de resterende nep-advertenties moet verwijderen en zo veel mogelijk informatie moet verstrekken over de daders. Als het bedrijf dit verzuimt, zal het een boete van maximaal €1,1 miljoen opgelegd krijgen. De rechtbank oordeelde als volgt:

“Facebook’s argument dat het een neutraal informatie-kanaal is daarom niet verplicht kan worden tot actie, is niet aanvaardbaar. Het bedrijf speelt een te actieve rol met betrekking tot advertenties, die de primaire inkomstenbron zijn voor Facebook, om dat te beweren.”

Niet de eerste keer

Het was niet de eerste keer dat Facebook crypto-advertenties publiceerde die misbruik maakten van het imago van de Nederlandse ondernemer. In 2018 kwam het management van John de Mol de nep-berichten voor het eerst op het spoor. Destijds werd Facebook al direct verzocht om deze te verwijderen, wat volgens de advocaten niet gebeurde.

Ook andere bekende personen, vooral uit de Nederlandse televisiewereld, lieten vorig jaar weten op de frauduleuze advertenties te staan. Naast de reeds genoemde slachtoffers spraken ook onder meer Humberto Tan, Waylon en Marco Borsato zich uit. Een aantal van de gedupeerde BN’ers stelden toen een verklaring op waarin ze afstanden deden van de advertenties. Hierin stelden ze onder meer dat het Amerikaanse miljardenbedrijf desnoods “tot actie [moet] worden gedwongen worden.”

Begin 2018 besliste Facebook om crypto-gerelateerde advertenties te verbieden. Echter draaide het die beslissing een paar maanden later terug, in aanloop naar de aankondiging van het Libra-project een jaar later. Recent ondervraagde het Amerikaanse Financial Services Committee (FSC) Facebook’s CEO Mark Zuckerberg over hun Libra-plannen. De autoriteiten in de VS zijn angstig dat Facebook haar immense macht zou kunnen uitbuiten met een financiële dienst.