Financiële markten in spanning: komende uren zijn doorslaggevend

De komende uren kunnen bepalend worden voor de richting van de financiële markten. Een diplomatieke doorbraak tussen Iran, de Verenigde Staten en Israël kan zorgen voor rust en mogelijk lagere olieprijzen. Maar dat scenario is allesbehalve zeker. Alles draait nu om één vraag: komt er een deal, of escaleert het conflict verder?

Diplomatie bereikt kritieke fase

De Iraanse ambassadeur in Pakistan, Reza Amiri Moghadam, zegt dat de pogingen om de oorlog in het Midden-Oosten te beëindigen zich in een kritieke en gevoelige fase bevinden.

Hij schrijft: “Pakistans positieve en productieve inspanningen in goede wil en bemiddeling om de oorlog te stoppen naderen een kritieke, gevoelige fase.” Daarmee suggereert hij dat een beslissend moment is aangebroken om verdere escalatie te voorkomen.

Pakistan speelt momenteel een bemiddelende rol in het conflict tussen Iran, de Verenigde Staten en Israël. Het land onderhoudt relaties met meerdere partijen in de regio en kan daardoor optreden als neutrale tussenpersoon.

Er ligt ook een vredesvoorstel op tafel van Pakistan, samen met Turkije en Egypte. Dat plan omvat onder meer een tijdelijk staakt-het-vuren van 45 dagen en het heropenen van de Straat van Hormuz. Zowel de Verenigde Staten als Iran hebben het voorstel afgewezen.

De afwijzing komt door grote meningsverschillen. De Verenigde Staten eisen vergaande concessies, zoals het openen van de Straat van Hormuz en het beperken van het Iraanse nucleaire en militaire programma.

Iran stelt juist andere voorwaarden. Het land wil eerst dat alle aanvallen stoppen en dat het garanties krijgt tegen nieuwe aanvallen. Daardoor staan beide partijen lijnrecht tegenover elkaar.

Spanningen lopen verder op

Tegelijkertijd probeert Iran de druk op de Verenigde Staten te verhogen door burgers actief te betrekken bij het conflict. Het land roept op tot het vormen van menselijke ketens rond energiecentrales. Jongeren, sporters en artiesten komen samen om deze locaties symbolisch te beschermen, zo meldt The Hormuz Letter op X.

De actie lijkt een directe reactie op dreigementen van president Donald Trump. Hij waarschuwde dat de Verenigde Staten Iraanse energie-infrastructuur kunnen aanvallen als er geen akkoord komt.

De gevolgen zijn inmiddels zichtbaar. In delen van Iran, waaronder de stad Karaj, is de stroom uitgevallen nadat aanvallen elektriciteitslijnen hebben geraakt.

Door burgers rond deze locaties te verzamelen, wil Iran duidelijk maken dat dergelijke aanvallen ook burgers raken en internationaal op kritiek kunnen rekenen.

Oliecrisis zet financiële markten onder druk

Als er geen akkoord komt, kan dat grote gevolgen hebben voor de financiële markten. In dat scenario blijven olieprijzen waarschijnlijk hoog. Dat zet druk op zowel aandelenmarkten als de cryptomarkt.

De Straat van Hormuz, een cruciale route voor de wereldwijde oliehandel, is sinds het begin van de oorlog eind februari grotendeels afgesloten door Iran. Normaal gesproken gaat ongeveer 20 procent van de wereldwijde oliehandel door deze zeestraat. De blokkade is duidelijk zichtbaar in de sterk gestegen olieprijzen.

Hogere olieprijzen raken vrijwel de hele economie. Tanken wordt duurder. Transport en productie nemen in kosten toe. Daardoor staan winsten van bedrijven onder druk, wat zich vertaalt in lagere aandelenkoersen.

Daarnaast zorgen stijgende olieprijzen vaak voor hogere inflatie. Dat maakt het lastiger voor centrale banken om de rente te verlagen. Terwijl juist lagere rentes gunstig zijn voor risicovolle beleggingen zoals aandelen en crypto. Bij lagere rentes komt er meer kapitaal beschikbaar dat op zoek gaat naar rendement.

Op het moment van schrijven ligt de prijs van een vat olie rond de 112 dollar. Eerder op de dag piekte de prijs nog richting 116,50 dollar. Sinds het uitbreken van de oorlog zijn de olieprijzen bijna verdubbeld.

Deadline Trump nadert

Voor de wereldeconomie is het cruciaal dat de oliestroom weer op gang komt. President Donald Trump heeft Iran een harde deadline gesteld om de Straat van Hormuz te openen en akkoord te gaan met een deal.

Die deadline verloopt om 20.00 uur Amerikaanse tijd, wat neerkomt op 02.00 uur in de nacht van dinsdag op woensdag Nederlandse tijd.

De spanningen draaien vooral om de eisen van beide partijen. De Verenigde Staten willen dat Iran direct de Straat van Hormuz opent en instemt met verdere onderhandelingen. Gebeurt dat niet, dan dreigt Washington met zware militaire aanvallen op Iraanse infrastructuur.

Iran houdt vast aan zijn voorwaarden. Eerst moeten de aanvallen stoppen en moeten er garanties komen. Pas daarna wil het land praten over vrede of het opheffen van de blokkade.

Daardoor zit de situatie voorlopig vast. De Verenigde Staten willen eerst actie zien, terwijl Iran juist eerst zekerheid eist. Dat maakt een akkoord op korte termijn onzeker.

Het is overigens niet uitgesloten dat Trump de deadline opnieuw uitstelt als er zicht is op een deal. Het zou dan de vijfde keer zijn dat hij zijn ultimatum verschuift.