Frankrijk vervangt Italië als grootste economische zorgenkindje van de Europese Unie

Frankrijk neemt langzaam de rol over die jarenlang bij Italië lag. Waar beleggers zich tijdens en na de eurocrisis vooral zorgen maakten over de Italiaanse staatsschuld, verschuift de aandacht nu naar Parijs. Volgens de Financial Times eisen obligatiebeleggers inmiddels vaker een hogere vergoeding om geld uit te lenen aan Frankrijk dan aan Italië.

Dat is historisch opvallend. Normaal lag de rente op Italiaanse staatsobligaties duidelijk boven die van Frankrijk. Italië gold als de zwakkere schakel. Maar deze zomer was de Franse 10-jaarsrente vaak hoger dan de Italiaanse.

Beleggers zien Frankrijk dus niet langer vanzelfsprekend als veiliger dan Italië.

Frankrijk krijgt drie problemen tegelijk

De zorgen over Frankrijk komen uit drie richtingen. Ten eerste groeit de economie matig. Ten tweede is de begrotingssituatie verslechterd. En ten derde neemt het politieke risico toe richting de presidentsverkiezingen van volgend jaar.

Frankrijk heeft een begrotingstekort van meer dan 5 procent van het BBP. Tegelijkertijd steeg de staatsschuld van 114 procent van het BBP in 2020 naar 117 procent dit jaar.

Dat is geen dramatische explosie, maar wel een verslechtering op een moment dat beleggers juist discipline willen zien.

Daar komt bij dat de Franse regering eind september een nieuwe begroting moet presenteren. Omdat de regering geen comfortabele meerderheid heeft, zijn pijnlijke bezuinigingen politiek moeilijk. Eerdere Franse regeringen vielen in 2024 en 2025 al tijdens begrotingsconflicten.

Italië wint juist vertrouwen

Italië beweegt ondertussen de andere kant op. De Italiaanse staatsschuld daalde van 154 procent van het BBP in 2020 naar 139 procent dit jaar. Daarnaast draait Italië inmiddels een primair begrotingsoverschot. Dat betekent dat de overheid, vóór rentelasten, meer inkomsten binnenkrijgt dan zij uitgeeft.

Ook het begrotingstekort is fors teruggebracht. Onder premier Giorgia Meloni daalde het tekort van 8 procent in 2022 naar net boven 3 procent vorig jaar.

Dat heeft indruk gemaakt op obligatiebeleggers. Italië wordt nog altijd gezien als kwetsbaar, zeker bij hogere energieprijzen. Maar de combinatie van politieke stabiliteit en begrotingsdiscipline zorgt ervoor dat internationale beleggers weer positiever naar Rome kijken.

Politiek risico weegt zwaar

Bij Frankrijk speelt vooral de politiek een grote rol. Peilingen wijzen op een scenario waarin uiterst links en uiterst rechts het tegen elkaar kunnen opnemen in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. Voor markten is dat een ongemakkelijke uitkomst, omdat beide kanten minder vriendelijk kunnen zijn voor begrotingsdiscipline en hervormingen.

Daardoor verminderen sommige internationale beleggers hun blootstelling aan Franse staatsobligaties en verschuiven zij een deel van dat geld richting Italië.