Een Frans containerschip en een Japanse gastanker zijn door de Straat van Hormuz gevaren. Daarmee zijn het de eerste westerse en Japanse schepen die de doorgang maken sinds het uitbreken van de oorlog met Iran.
Tot nu toe konden vooral schepen uit landen die op goede voet staan met Teheran de zeestraat passeren, vaak na afspraken of onder specifieke voorwaarden.
Het containerschip CMA CGM Kribi voer donderdag vanuit wateren bij Dubai richting Iran en volgde een route dicht langs de Iraanse kust, door een kanaal tussen de eilanden Qeshm en Larak. Vrijdag meldde het schip zich in wateren bij het Omaanse Muscat.
Het schip vaart onder Maltese vlag maar zond uit dat de eigenaar Frans is. De CMA CGM Kribi kan circa 5.000 containers vervoeren en is vol beladen. CMA CGM, de op twee na grootste containerrederij ter wereld, heeft eerder gemeld dat 14 van zijn schepen vast zaten in de Perzische Golf.
CMA CGM wilde niet reageren op vragen over de doorvaart of over eventuele betaling van tolgeld aan Iran.
De gastanker Sohar LNG, deels eigendom van het Japanse Mitsui OSK Lines, voltooide eveneens de doorvaart. Dit schip koos niet de route langs de Iraanse kust maar nam het alternatieve pad langs de Omaanse kustlijn, samen met twee oliesupertankers die eerder deze week dezelfde route namen.
Mitsui OSK bevestigde de doorvaart maar wilde niet zeggen of er tolgeld aan Iran is betaald. Het schip lijkt leeg te zijn en koerst nu richting de Qalhat LNG-exportterminal in Oman. Het had de afgelopen maand rondjes gevaren in de Perzische Golf zonder de zeestraat te kunnen passeren.
Het is onduidelijk of de doorvaarten het resultaat zijn van diplomatiek overleg op regeringsniveau of van directe onderhandelingen tussen rederijen en Iraanse autoriteiten. Zowel Frankrijk als Japan riepen eerder deze week op tot een staakt-het-vuren. President Macron was uitgesproken over de noodzaak om de zeestraat te heropenen, maar stelde dat dat pas kan als de bombardementen stoppen.
De afgelopen weken is een systeem ontstaan waarbij Iran doorvaarten vooraf goedkeurt. Schepen volgen een route dicht langs de Iraanse kust en betalen in sommige gevallen tolgeld aan Teheran. Nu verschijnt er een tweede route, langs de Omaanse kust, die mogelijk buiten Iraanse controle om loopt.
Iran neemt ondertussen stappen om zijn greep op de Straat van Hormuz structureel te verankeren. Het land werkt aan een tolsysteem en onderhandelt met Oman over het gezamenlijk monitoren van scheepvaartverkeer. Dat alarmeert Arabische Golfstaten die voor hun export afhankelijk zijn van de doorgang.
De zeestraat ligt officieel in internationale wateren. Elke poging van Iran om er controle over te claimen zal op felle weerstand stuiten. Maar zolang de oorlog voortduurt, bepaalt Teheran in de praktijk wie er doorheen mag en tegen welke prijs.
Voor de energiemarkten zijn de doorvaarten een voorzichtig positief signaal. Twee schepen maken nog geen open vaarroute, maar het feit dat voor het eerst westerse en Japanse schepen de passage voltooien, doorbreekt wel het beeld van een volledig gesloten zeestraat.
President Trump bevestigt dat een valutaswap met de Verenigde Arabische Emiraten wordt overwogen. De gevolgen van de Iran-oorlog raken de rijke bondgenoot hard.
Wapenstilstand VS en Iran loopt woensdagavond af, diplomatie ligt stil en risico op escalatie groeit terwijl olieprijzen hoog blijven.
Zelfs als de Straat van Hormuz morgen heropent, zou de schade volgens dit onderzoek al geleden zijn. Komt er dan toch een crash?
De mislukte vredesgesprekken met Iran drukken maandag op aandelen. Analisten verwachten een stijgende dollar en olieprijs. De schade kan meevallen als markten het als uitstel zien.
Heeft China lak aan de Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz? Wat heeft dit te betekenen voor het conflict en de markten?
De scheepvaart door Hormuz is opnieuw tot stilstand gekomen nadat de VS voor het eerst een Iraans schip in beslag namen. De olieprijs stijgt.
