FT-columnist: Trump en Poetin maken dezelfde strategische fout

Donald Trump en Vladimir Poetin begonnen allebei aan een oorlog vanuit hetzelfde idee, de tegenstander zou snel breken. Poetin dacht Oekraïne in enkele dagen te kunnen onderwerpen. Trump rekende erop dat Iran na Amerikaanse en Israëlische aanvallen snel zou bezwijken.

Volgens Financial Times-columnist Edward Luce zijn beide oorlogen inmiddels voorbeelden geworden van geopolitieke zelfbeschadiging.

Oorlogen van keuze

Poetin begon zijn invasie van Oekraïne in 2022 met de verwachting dat Kyiv snel zou vallen. In plaats daarvan liep Rusland vast in een langdurige, kostbare oorlog. De verliezen zijn enorm en Oekraïne heeft zich militair veel sterker getoond dan Moskou had verwacht.

Trump maakte volgens Luce een vergelijkbare fout in Iran. Zijn operatie, door de FT aangeduid als Operation Epic Fury, was gebaseerd op de aanname dat het Iraanse regime snel zou instorten of tot grote concessies gedwongen kon worden. In werkelijkheid zit Washington nu vast in een conflict dat energieprijzen opjaagt, de wereldeconomie onder druk zet en Iran juist meer onderhandelingsmacht geeft.

Oekraïne krijgt meer kaarten in handen

Een belangrijk punt van Luce is dat Oekraïne juist sterker uit de oorlog komt dan veel grootmachten hadden verwacht. Het land heeft de oorlogvoering veranderd met goedkope drones, zelfgemaakte interceptors en aanvallen diep in Russisch grondgebied.

Volgens het stuk kan Oekraïne Russische olie-installaties, fabrieken en infrastructuur tot ver achter de frontlinie raken. Daarmee wordt duidelijk dat moderne oorlog steeds minder draait om dure prestigeprojecten en steeds meer om goedkope, slimme technologie.

Dat is ook relevant voor de Verenigde Staten. De Amerikaanse defensie heeft in de Golf veel dure raketten en luchtafweer verbruikt. Tegelijkertijd laat Oekraïne zien dat goedkopere systemen soms effectiever zijn dan traditionele militaire macht.

Iran leert dezelfde lessen

Iran gebruikt volgens Luce een vergelijkbare logica. Met drones en asymmetrische middelen heeft Teheran de Straat van Hormuz grotendeels kunnen ontregelen. Dat is een klap voor de wereldeconomie, omdat een groot deel van de wereldwijde olie- en LNG-handel normaal via die route loopt.

Daarmee laat Iran zien dat een middelgrote macht een veel grotere tegenstander pijn kan doen zonder militair sterker te zijn. Niet door Washington rechtstreeks te verslaan, maar door economische kwetsbaarheden te raken.

Dat maakt de oorlog voor Trump ingewikkeld. Hoe langer het conflict duurt, hoe meer schade ontstaat via olieprijzen, inflatie, rentes en toeleveringsketens.

Volgens Luce is China de grote winnaar van de strategische fouten van Rusland en de Verenigde Staten. Rusland verzwakt zichzelf in Oekraïne, terwijl Amerika zich vastzet in het Midden-Oosten. Dat geeft Beijing meer ruimte om zich als stabiele grootmacht te presenteren.