Gasprijs naar hoogste punt in 3 jaar, Europa vreest dure winter

De Europese gasprijs is gestegen naar het hoogste niveau in ruim drie jaar. Nieuwe Amerikaanse aanvallen op Iran zorgen voor onzekerheid over de energievoorziening vanuit de Perzische Golf.

Tegelijkertijd zijn de Europese gasvoorraden opvallend laag. Daardoor groeit de vrees dat huishoudens en bedrijven komende winter opnieuw met hoge energieprijzen te maken krijgen.

De onrust raakt bovendien niet alleen de energiemarkt. De stijgende energieprijzen voeden de inflatie in de eurozone, terwijl de spanningen in het Midden Oosten ook druk zetten op aandelen en Bitcoin (BTC).

Europese gasprijs stijgt naar hoogste niveau in drie jaar

Nederlandse gasfutures voor levering in de komende maand stegen tijdens de vroege Europese handel naar 73,85 euro per megawattuur. Daarmee bereikte de Europese gasprijs het hoogste niveau in meer dan drie jaar.

Later zakte de prijs iets terug naar ongeveer 72,20 euro per megawattuur. Toch staat de gasprijs deze maand nog altijd ongeveer 25 procent hoger.

De directe aanleiding voor de stijging zijn nieuwe Amerikaanse aanvallen op Iran. Handelaren vrezen dat de onrust in de Perzische Golf langer kan aanhouden en uiteindelijk gevolgen krijgt voor de wereldwijde energievoorziening.

Voor Europa komt die onzekerheid op een kwetsbaar moment. De gasvoorraden in de Europese Unie waren in de laatste week van augustus voor ongeveer 63 procent gevuld. Het gemiddelde van de afgelopen jaren ligt rond de 80 procent.

Volgens energieanalist Greg Molnar kan Europa bij het huidige tempo waarmee de voorraden worden aangevuld uitkomen op ongeveer 72 miljard kubieke meter gas. Dat zou ongeveer twintig procent onder het vijfjarig gemiddelde liggen en het laagste niveau sinds 2013 betekenen.

“Lage opslagniveaus vergroten vanzelfsprekend het risico op sterkere prijsschommelingen tijdens de winter”, aldus Molnar.

Inflatie eurozone loopt op door hogere energieprijzen

De hogere gasprijs vormt ook een probleem voor de inflatie in Europa. De inflatie in de eurozone steeg in augustus naar 3,3 procent op jaarbasis. In juli was dat nog 2,9 procent.

Vooral energie werd fors duurder. De energie inflatie kwam uit op 14,3 procent. De kerninflatie, waarbij onder meer energie en voedsel buiten beschouwing blijven, bleef met 2,4 procent een stuk lager.

Dat verschil laat zien hoe sterk energieprijzen momenteel doorwerken in het algemene prijspeil. Als gas langdurig duur blijft, kan dat de druk op huishoudens en bedrijven verder vergroten.

Een belangrijke onzekerheid is de Straat van Hormuz. Ongeveer twintig procent van alle wereldwijde verschepingen van vloeibaar aardgas, ook wel LNG genoemd, passeert deze belangrijke vaarroute.

Een verdere escalatie rond Iran kan daardoor grote gevolgen hebben voor de internationale gasmarkt.

Analisten van ING stellen dat Europa momenteel voldoende betaalt om LNG ladingen weg te trekken uit Azië. Die concurrentie kan volgens de bank echter flink toenemen als gas uit Qatar tot het einde van het jaar grotendeels van de markt wegvalt.

Gasprijs kan boven 100 euro uitkomen

De situatie kan vooral problematisch worden als de verstoring van de energievoorziening langer duurt en Europa tegelijkertijd met een koude winter te maken krijgt.

Goldman Sachs waarschuwt dat de Europese referentieprijs mogelijk boven de 100 euro per megawattuur moet stijgen wanneer de energie export uit het Midden Oosten pas geleidelijk richting 2027 normaliseert.

Tancrede Fulop van Morningstar ziet eveneens een fors opwaarts risico. Hij vertelde CNBC dat een koude winter de Europese gasprijs naar een bandbreedte van 90 tot 120 euro per megawattuur kan duwen.

Daarmee kan de energiemarkt opnieuw een belangrijke bron van onzekerheid worden voor de Europese economie. Hogere energieprijzen kunnen de inflatie langer hoog houden en tegelijkertijd de koopkracht en bedrijfswinsten onder druk zetten.

De geopolitieke spanningen zijn inmiddels ook zichtbaar op andere financiële markten. Aziatische aandelen daalden na de nieuwe aanvallen en ook de Bitcoin koers reageerde op de toegenomen onzekerheid. Beleggers houden daardoor niet alleen Iran en de Straat van Hormuz scherp in de gaten, maar ook hoe snel Europa zijn gasvoorraden voor de winter weet aan te vullen.