Goud stoot Amerikaanse schuldpapieren van de troon bij centrale banken

Goud heeft voor het eerst in tientallen jaren Amerikaanse staatsobligaties ingehaald als belangrijkste reservebezitting van centrale banken. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de Europese Centrale Bank (ECB).

Dat terwijl Amerikaanse staatsobligaties jarenlang golden als de ruggengraat van de wereldwijde reserves, maar steeds meer landen zoeken naar alternatieven voor de dollar. Volgens de ECB spelen geopolitieke spanningen daarbij een grote rol.

Goud verovert de reserves van centrale banken

Centrale banken hebben de afgelopen jaren massaal goud ingeslagen en dat begint nu duidelijk zichtbaar te worden in de cijfers.

Volgens de ECB bestond eind 2025 maar liefst 27 procent van alle wereldwijde reserveactiva uit goud. Een jaar eerder was dat nog 20 procent. Amerikaanse staatsobligaties zagen hun aandeel juist dalen van 25 naar 22 procent.

Reserveactiva zijn bezittingen die centrale banken achter de hand houden als financiële buffer. Deze reserves kunnen worden gebruikt om de waarde van de eigen munt te ondersteunen, internationale betalingen te doen of financiële markten van extra liquiditeit te voorzien tijdens economische onrust. Juist in tijden van crisis vormen deze reserves een belangrijk vangnet voor een land.

ECB-president Christine Lagarde schrijft in het rapport dat “geopolitieke spanningen de sterke vraag naar goud vanuit centrale banken blijven aanjagen.”

De goudprijs heeft daarbij flink geholpen. De afgelopen twee jaar is de prijs bijna verdubbeld. In januari bereikte goud zelfs een recordniveau van meer dan 5.500 dollar per troy ounce.

Centrale banken zoeken afstand van de dollar

De verschuiving komt niet uit de lucht vallen. Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 kijken veel landen kritischer naar hun afhankelijkheid van de Amerikaanse dollar.

Toen de Verenigde Staten Russische dollarreserves bevroor als onderdeel van sancties, gingen bij veel centrale banken de alarmbellen af. Steeds meer landen willen voorkomen dat hun buitenlandse reserves ooit op dezelfde manier geraakt kunnen worden.

Uit cijfers van de ECB blijkt dat vooral China, India, Polen en Turkije sinds 2022 grote hoeveelheden goud hebben toegevoegd aan hun reserves.

Wereldwijd bezitten centrale banken inmiddels meer dan 36.000 ton goud. Dat is bijna evenveel als tijdens het hoogtepunt van het Bretton Woods-systeem, toen de dollar nog gekoppeld was aan goud.

Toch blijft de dollar voorlopig dominant. Alle dollaractiva samen vertegenwoordigen nog altijd 42 procent van de wereldwijde reserves.

Tether grootste goudkoper

Opvallend genoeg kwam de grootste koper van 2025 uit de cryptowereld. Tether legde in zijn eentje meer dan 100 ton goud op de balans. Tether is met zijn USDT veruit de grootste uitgever ter wereld.

Achter USDT zitten vooral Amerikaanse staatsobligaties, maar Tether spreidt zijn risico door een deel in goud te stoppen. Vorige maand kon je lezen dat de stablecoinreus bijna 20 miljard dollar aan goud in bezit heeft.

De aankopen van centrale banken koelden vorig jaar wel iets af tot 850 ton, na drie uitzonderlijke jaren van ruim 1.000 ton.

En niet iedereen bleef hamsteren. Turkije verkocht of leende dit jaar 130 ton goud uit en ook Rusland deed goud van de hand, vermoedelijk om zijn oorlog tegen Oekraïne te bekostigen.

Euro wint langzaam terrein

Niet alleen goud profiteert van de zoektocht naar alternatieven. Ook de euro laat volgens de ECB een gestage opmars zien.

De uitgifte van internationale schulden in euro’s steeg vorig jaar met 30 procent naar bijna 1 biljoen euro, een recordniveau. Buitenlandse beleggers pompten daarnaast netto 850 miljard euro in activa uit de eurozone.

Volgens de ECB groeit de internationale rol van de euro daardoor “geleidelijk maar gestaag”.

Voorlopig blijft de dollar de grootste speler op het wereldtoneel. Maar de boodschap van de ECB is duidelijk: centrale banken spreiden hun risico’s steeds verder, en goud staat daarbij opnieuw in het middelpunt van de belangstelling.