‘Heilige graal van de ruimtevaart’: SpaceX vangt Starship op

SpaceX heeft een historische mijlpaal bereikt. Het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk is er voor het eerst in geslaagd om het bovenste deel van zijn enorme Starship-raket na een vlucht door de ruimte op te vangen.

Het ruimtevaartuig draaide veertien keer rond de aarde en werd na ruim 22 uur uit de lucht gegrepen door twee gigantische mechanische armen bij een lanceerplatform in Texas. De prestatie kan grote gevolgen hebben voor de toekomst van de ruimtevaart.

SpaceX vangt raket op na 22 uur in de ruimte

Vrijdag lanceerde SpaceX zijn Starship-raket vanaf de lanceerbasis Starbase in Texas. Het was de vijftiende testvlucht van de raket, die uiteindelijk volledig herbruikbaar moet worden. Dit keer wilde het bedrijf beide onderdelen na de vlucht veilig terugbrengen en opvangen.

Het bovenste deel van de raket, dat eveneens Starship heet, bleef ruim 22 uur in de ruimte en draaide veertien keer rond de aarde. Vervolgens begon de terugreis door de dampkring. Daarbij werd het ruimtevaartuig blootgesteld aan extreem hoge temperaturen, terwijl het met enorme snelheid richting de aarde viel.

Zaterdag volgde het spectaculairste moment. Het ongeveer vijftig meter hoge ruimtevaartuig naderde de lanceertoren, draaide naar een verticale positie en remde met zijn motoren af. Vervolgens werd het opgevangen door twee gigantische stalen armen aan de toren. Deze hebben vanwege hun vorm de bijnaam ‘eetstokjes’ gekregen.

Dat klinkt misschien eenvoudig, maar is technisch bijzonder ingewikkeld. Starship keert met een snelheid van duizenden kilometers per uur terug door de dampkring en moet vervolgens precies op de juiste plek uitkomen. In de laatste seconden moet het ruimtevaartuig vrijwel volledig tot stilstand komen, terwijl de motoren en computers voortdurend kleine correcties uitvoeren. Zelfs een beperkte afwijking kan ervoor zorgen dat de raket de armen mist of tegen de lanceertoren botst.

Daar komt bij dat het ruimtevaartuig geen traditioneel landingsgestel gebruikt. In plaats daarvan moet het rechtstreeks door de toren worden opgevangen. Dat stelt uitzonderlijk hoge eisen aan de nauwkeurigheid van het systeem.

Het is voor het eerst dat SpaceX het bovenste deel van Starship na een vlucht rond de aarde op deze manier heeft opgevangen. Eerder lukte het al meerdere keren om het onderste deel van de raket met dezelfde techniek terug te brengen.

Waarom is dit zo speciaal?

De geslaagde manoeuvre is een belangrijke stap richting volledig herbruikbare raketten. Normaal gesproken gaan grote raketonderdelen na een vlucht verloren of komen ze in zee terecht. Dat betekent dat voor volgende lanceringen nieuwe onderdelen moeten worden gebouwd, wat veel geld en tijd kost.

Als SpaceX beide delen van Starship uiteindelijk telkens opnieuw kan gebruiken, kan dat de kosten van ruimtevluchten aanzienlijk verlagen. Ook zouden raketten veel vaker kunnen worden gelanceerd. Dat maakt het mogelijk om grotere hoeveelheden vracht en uiteindelijk mensen tegen lagere kosten naar de ruimte te vervoeren.

Onderste deel van raket ontploft boven zee

Toch verliep niet alles volgens plan. SpaceX wilde namelijk ook het onderste deel van de raket, de zogenoemde Super Heavy-booster, veilig terugbrengen naar het lanceerplatform.

Kort na de lancering ontstonden echter problemen tijdens de terugvlucht. Een manoeuvre waarbij de raketmotoren opnieuw worden gestart, werd voortijdig afgebroken. Mogelijk speelde een waarschuwing over een te lage hoeveelheid brandstof daarbij een rol.

Het automatische veiligheidssysteem besloot daarop de geplande landing bij de lanceertoren af te breken. De booster werd omgeleid naar een vooraf aangewezen gebied boven de Golf van Mexico, waar het gevaarte vlak boven het wateroppervlak explodeerde.

Volgens SpaceX werkte het veiligheidssysteem zoals bedoeld. Het bedrijf onderzoekt nog waarom de booster niet op de juiste positie terechtkwam om veilig te kunnen worden opgevangen.

Elon Musk wil reizen naar Mars goedkoper maken

Met de succesvolle terugkeer van Starship komt SpaceX een belangrijke stap dichter bij zijn uiteindelijke doel: een raket ontwikkelen die na iedere vlucht opnieuw kan worden gebruikt.

Starship is met een totale hoogte van ongeveer 124 meter de grootste raket ter wereld. Het systeem bestaat uit de krachtige Super Heavy-booster en het bovenste deel, dat mensen en vracht naar de ruimte moet kunnen vervoeren.

Volgens Elon Musk is volledige herbruikbaarheid essentieel om ruimtevaart veel goedkoper te maken. Wanneer raketten niet na iedere vlucht opnieuw gebouwd hoeven te worden, kunnen de kosten van lanceringen aanzienlijk dalen.

SpaceX wil Starship uiteindelijk inzetten voor bemande missies naar de maan en Mars. Ook de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA rekent op het ruimtevaartuig voor toekomstige maanlandingen.

Hoewel de testvlucht niet volledig volgens plan verliep, is het voor het eerst gelukt om een Starship na een vlucht rond de aarde intact terug te brengen naar de lanceerbasis. Daarmee heeft SpaceX een belangrijke technische stap gezet richting raketten die volledig opnieuw kunnen worden gebruikt.