Iran financiert regime met Bitcoin en Tether: schaduweconomie van 8 miljard in kaart gebracht

Iran heeft een crypto-economie opgebouwd ter waarde van bijna 8 miljard dollar. De staat zet Bitcoin (BTC) en stablecoins in om internationale sancties te omzeilen en handel buiten het dollarsysteem af te wikkelen. Nu de VS en Israël aanvallen uitvoeren op Iraanse doelen, komt die infrastructuur onder druk te staan.

Goedkope stroom wordt omgezet in Bitcoin

Iran legaliseerde in 2019 officieel crypto-mining. Geregistreerde miners mogen gebruikmaken van gesubsidieerde elektriciteit, mits zij hun geminede Bitcoin verkopen aan de centrale bank. Die gebruikt de BTC vervolgens om buitenlandse transacties af te wikkelen zonder tussenkomst van Amerikaanse banken.

Het principe: goedkope binnenlandse energie wordt omgezet in digitale waarde. Een miner creëert nieuwe BTC en stuurt die naar de centrale bank. Vervolgens kan die de coins overmaken naar buitenlandse handelspartners voor de betaling van machines, brandstof of consumentengoederen. De transacties zijn zichtbaar op de blockchain, maar de betrokken partijen blijven vaak anoniem.

Analisten schatten dat de Iraanse staat Bitcoin produceert tegen een kostprijs van ongeveer 1.300 dollar per munt en verkoopt tegen marktprijs. Iran is naar schatting goed voor 2 tot 5% van de wereldwijde hash rate. Of het land zelf grote BTC-reserves aanhoudt, is onduidelijk.

Meer dan helft Iraanse crypto gaat naar Revolutionaire Garde

Naast Bitcoin spelen stablecoins een steeds grotere rol. Vooral Tether (USDT) wordt intensief gebruikt. De Iraanse centrale bank zou in 2025 voor honderden miljoenen dollars aan USDT hebben verzameld om internationale handel te financieren.

Uit blockchain-analyse blijkt dat adressen gelinkt aan de Islamitische Revolutionaire Garde inmiddels meer dan de helft van alle Iraanse crypto-instroom vertegenwoordigen. Alleen al vorig jaar stroomde meer dan 3 miljard dollar naar wallets die in verband worden gebracht met deze militaire tak. Dat zijn enkel adressen die publiekelijk aan sanctielijsten zijn gekoppeld. Het werkelijke bedrag kan hoger liggen.

Ondertussen vluchten gewone Iraniërs ook massaal naar crypto. De rial verloor de afgelopen jaren meer dan 96% van zijn waarde ten opzichte van de dollar. Tijdens recente protesten en internetblokkades stegen opnames van lokale exchanges naar privéwallets scherp.

Aanvallen kunnen Iraanse mining-infrastructuur raken

De hernieuwde militaire campagne verhoogt de risico’s voor deze crypto-infrastructuur. Grote miningfaciliteiten zijn afhankelijk van stabiele elektriciteitsnetten. Mocht het conflict de energievoorziening ernstig verstoren, dan kan de Iraanse hash rate tijdelijk dalen.