Iran-gesprekken stokken nadat Hezbollah staakt-het-vuren afwijst

Er lijkt nog altijd geen doorbraak in de gesprekken over een staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran. Dat gebeurt op een moment dat het geweld in de regio opnieuw is opgelaaid. Bovendien wees de door Iran gesteunde militie Hezbollah donderdag een door Washington bemiddeld bestand in Libanon van de hand.

President Donald Trump houdt vol dat een akkoord dichtbij is en sprak van onderhandelingen die zich in de “laatste fase” bevinden. Vanuit Teheran klinkt echter een heel ander geluid. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken verklaarde eerder dat er geen sprake is van concrete vooruitgang en dat de gesprekken zijn vastgelopen. Daarmee staan beide partijen lijnrecht tegenover elkaar over de stand van de onderhandelingen.

Geweld laait weer op

De spanningen in het Midden-Oosten namen deze week verder toe. Israël had de afgelopen dagen zijn aanvallen op Hezbollah-doelen in Libanon al opgevoerd, terwijl pogingen om tot een staakt-het-vuren te komen weinig resultaat opleverden.

Woensdag volgde een nieuwe escalatie. De Verenigde Staten troffen een olietanker die onderweg was naar Iran, waarna Teheran reageerde met raket- en droneaanvallen op Koeweit en Bahrein. Daarbij kwam één persoon om het leven en raakten tientallen mensen gewond op de belangrijkste luchthaven van Koeweit.

Ook in Libanon verslechterde de situatie snel. Hezbollah maakte donderdag duidelijk zich niet te zullen houden aan de voorwaarden van het staakt-het-vuren dat het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken slechts enkele uren eerder had aangekondigd. Volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid kwamen bij Israëlische aanvallen minstens acht mensen om het leven. Het Israëlische leger meldde op zijn beurt dat Hezbollah meerdere raketten had afgevuurd op Israëlische troepen. Daarbij vielen geen gewonden.

Trump reageerde later die dag opvallend op de afwijzing van het bestand. Tijdens een persmoment in het Oval Office stelde hij dat Hezbollah zijn voorstel niet had verworpen. “Ze hebben mij niet afgewezen”, zei de president. Volgens Trump heeft de militie zelfs contact opgenomen met de Verenigde Staten om te praten over een mogelijke beëindiging van de gevechten.

Olieprijs reageert voorzichtig

De financiële markten reageerden vooralsnog voorzichtig op de ontwikkelingen. De prijs van Brent-olie steeg met ongeveer een half procent naar 95,5 dollar per vat. Beleggers houden vooral de onderhandelingen tussen Washington en Teheran scherp in de gaten, omdat een doorbraak nog altijd uitblijft.

Trump benadrukt al weken dat een akkoord binnen handbereik ligt. Iran blijft echter vasthouden aan zijn standpunten over het nucleaire programma en de heropening van de Straat van Hormuz. Die strategische zeeroute was vóór het uitbreken van het conflict goed voor ongeveer een vijfde van de wereldwijde oliehandel. Sinds de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran eind februari is het scheepvaartverkeer in de regio echter sterk teruggelopen.

Volgens kenners uit de energiesector kan dat de komende maanden voor nieuwe prijsdruk zorgen. Naarmate de mondiale olievoorraden verder afnemen, groeit de kans op een nieuwe stijging van de olieprijs.

Tegenslag in eigen gelederen

Trump schreef donderdag op zijn socialmediakanaal dat hij “midden in de laatste onderhandelingen zit om de oorlog met de Islamitische Republiek Iran te beëindigen”. Details gaf hij niet. In plaats daarvan haalde hij vooral uit naar een stemming in het door Republikeinen geleide Huis van Afgevaardigden om de oorlog te stoppen.

Die stemming maakt niet direct een einde aan de Amerikaanse militaire campagne tegen Iran. Toch is het een duidelijke waarschuwing voor Trump. De oorlog wordt steeds minder populair in de Verenigde Staten. Ook binnen zijn eigen partij groeit de zorg over de politieke gevolgen, zeker met de tussentijdse verkiezingen in zicht.

Het bericht van Trump kwam slechts enkele uren nadat de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi juist had gezegd dat er “geen tastbare vooruitgang” is geboekt in de gesprekken met de VS. Dat meldde het semiofficiële Iraanse persbureau Tasnim.