Iran mag tol blijven heffen op Straat van Hormuz als onderdeel van wapenstilstand

President Trump heeft aangekondigd dat de VS actief zullen helpen bij het wegwerken van de scheepvaartopstoppingen in de Straat van Hormuz. In een bericht op social media schreef hij dat de VS ter plaatse zullen blijven om ervoor te zorgen dat alles soepel verloopt. Tegelijk mag Iran tol blijven heffen op schepen die door de zeestraat varen.

Iran en Oman mogen tol heffen

Volgens CNN staat het staakt-het-vuren Iran en Oman toe om vergoedingen te vragen aan schepen die door de Straat van Hormuz varen. Een regionale functionaris verklaarde dat de opbrengsten zullen worden gebruikt voor de wederopbouw van Iran.

Iran heft al weken tolgelden op doorvaarten. Het tarief lag tot nu toe op circa 2 miljoen dollar per enkele reis. Het is nog niet duidelijk of dat bedrag onder het nieuwe akkoord wordt aangepast, maar het principe dat Iran mag verdienen aan de doorgang is nu formeel onderdeel van de deal.

Dat is een opvallende concessie. De Straat van Hormuz ligt in internationale wateren en westerse mogendheden en Golfstaten hebben zich wekenlang verzet tegen het idee dat Iran controle over de doorvaart claimt. Door de tolheffing te formaliseren als onderdeel van het staakt-het-vuren, krijgt Iran feitelijk erkenning van zijn grip op de zeestraat.

Trump spreekt van “Gouden Tijdperk”

Trump sloeg een opvallend optimistische toon aan. Hij schreef dat Iran kan beginnen met wederopbouw en noemde het staakt-het-vuren een kans op wat hij omschreef als het Gouden Tijdperk van het Midden-Oosten.

Hij voegde eraan toe dat Amerika in de buurt zal blijven om de scheepvaart te begeleiden. De formulering suggereert dat Amerikaanse marineschepen een rol spelen bij het beveiligen van de doorvaart gedurende de twee weken wapenstilstand.

Vragen blijven open

Ondanks de positieve toon zijn er nog veel onduidelijkheden. Het is niet bekend hoeveel schepen per dag mogen passeren en welke landen prioriteit krijgen.

Meer dan 800 schepen zitten nog vast in de Perzische Golf. Rederijen en verzekeraars waarschuwen dat het weken kan duren voordat het verkeer normaliseert, zelfs als de doorvaart formeel is geopend.

De tolheffing roept daarnaast politieke vragen op. Golfstaten als Saudi-Arabië en de VAE zijn voor hun olie-export afhankelijk van de zeestraat en verzetten zich tegen het idee dat Iran er structureel aan verdient. Of deze regeling beperkt blijft tot de twee weken wapenstilstand of een permanent karakter krijgt, wordt een van de belangrijkste discussiepunten in de onderhandelingen die nu volgen.