Iran praat met Oman over permanent tolsysteem in Straat van Hormuz

Iran praat met Oman over een permanent tolsysteem in de Straat van Hormuz. Daarmee wil Teheran meer controle krijgen over een van de belangrijkste handelsroutes ter wereld. Het plan zorgt direct voor internationale onrust, omdat via de zeestraat normaal ongeveer een vijfde van alle wereldwijde olie- en gastransporten loopt.

Volgens de Iraanse ambassadeur in Frankrijk moeten landen gaan betalen voor veilige doorgang door de strategische vaarroute. De Verenigde Staten reageerden direct afwijzend. President Donald Trump zei dat de doorgang “vrij en open” moet blijven.

Iran wil blijvende controle over cruciale vaarroute

De spanningen rond de Straat van Hormuz lopen al maanden op sinds de oorlog tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten eerder dit jaar escaleerde. Iran beperkte sindsdien het scheepvaartverkeer, terwijl de Amerikaanse marine Iraanse havens blokkeerde.

Daardoor raakte een van de belangrijkste energieroutes ter wereld zwaar ontwricht. Voor de oorlog voeren dagelijks ongeveer 135 schepen door de zeestraat. Inmiddels ligt dat aantal fors lager.

Iran wil nu samen met Oman een officieel systeem opzetten waarbij schepen toestemming en mogelijk zelfs miljoenen dollars moeten betalen voor veilige doorgang. Daarvoor zou een nieuwe instantie zijn opgericht: de Persian Gulf Strait Authority.

Volgens berichten zouden sommige schepen inmiddels betalingsverzoeken tot 2 miljoen dollar ontvangen.

Olieprijzen en inflatie blijven gevoelig

De situatie heeft grote gevolgen voor de wereldeconomie. Minder verkeer door de Straat van Hormuz zorgt voor hogere olieprijzen en verhoogde inflatievrees op financiële markten.

Veel rederijen vermijden het gebied uit angst voor raketaanvallen, drones of zeemijnen. Verzekeringskosten voor schepen zijn daardoor explosief gestegen.

Hoewel Iran en de Verenigde Staten inmiddels een fragiel staakt-het-vuren hebben gesloten, blijft de situatie uiterst onzeker. Beide landen waarschuwden de afgelopen dagen dat nieuwe aanvallen niet uitgesloten zijn.

Trump en Golfstaten waarschuwen Iran

President Trump wees het idee van Iraanse tolheffing resoluut af. Volgens hem mag geen enkel land controle krijgen over een internationale handelsroute van dit formaat.

Ook landen in de Golfregio reageren bezorgd. Vooral Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten vrezen dat Iran een gevaarlijk precedent schept door meer controle op te eisen over de doorgang.

Volgens Sultan Al Jaber, topman van het nationale oliebedrijf van de Emiraten, staat de vrijheid van wereldwijde scheepvaart onder druk als één land de route kan gebruiken als politiek machtsmiddel.

Ondertussen lijkt Iran juist van plan de controle ook na de oorlog vast te houden, als afschrikmiddel tegen toekomstige aanvallen én als nieuwe inkomstenbron voor de zwaar beschadigde economie.