Iran sluit Hormuz “tot nader order” na nieuwe bombardementen VS

Iran heeft de Straat van Hormuz “tot nader order” gesloten, terwijl de Verenigde Staten dit weekend voor de derde keer deze week luchtaanvallen uitvoerden op Iraanse doelen.

Volgens de Iraanse Revolutionaire Garde mag geen enkel schip de strategische zeestraat nog passeren zolang de “buitenlandse inmenging” voortduurt. Daarmee dreigt de belangrijkste energieroute ter wereld, waar ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie en gas doorheen wordt vervoerd, volledig stil te vallen.

De nieuwe Amerikaanse aanvallen volgden nadat Iraanse strijdkrachten volgens het Amerikaanse leger een containerschip onder Cypriotische vlag hadden aangevallen. Daarbij raakte de M/V GFS Galaxy zwaar beschadigd, werd een burgerbemanningslid vermist en kon het schip zijn reis niet voortzetten.

Aanvallen langs de hele kust, Iran slaat terug in de regio

Op bevel van president Donald Trump voerden de Verenigde Staten nieuwe aanvallen uit op Iraanse doelen langs de zuidkust. Volgens het Amerikaanse Central Command waren de aanvallen gericht op militaire installaties die Iran gebruikt om de internationale scheepvaart te bedreigen.

De Iraanse staatsmedia meldden explosies in meerdere kustplaatsen, waaronder de energie- en petrochemische centra Bushehr en Asalouyeh. Ook in de havensteden Bandar Abbas en Bandar-e Dayyer werden explosies gemeld. Minister van Defensie Pete Hegseth reageerde op sociale media met de woorden: “Iran maakte een slechte keuze. Nu betalen ze.”

Iran sloeg enkele uren later terug met aanvallen op Amerikaanse militaire doelen in de regio. De Revolutionaire Garde zegt ballistische raketten te hebben afgevuurd op de Prince Hassan-luchtmachtbasis in Jordanië en op de Amerikaanse Al Udeid-luchtmachtbasis in Qatar.

Daarnaast claimde het Iraanse leger droneaanvallen op Amerikaanse installaties in Koeweit en Bahrein. Iraanse staatsmedia maakten ook melding van aanvallen op Amerikaanse marinelogistieke faciliteiten in de Omaanse haven van Duqm.

Qatar liet weten de afgevuurde raketten te hebben onderschept. Ook in Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten gingen luchtalarmen af.

De Iraanse claims zijn vooralsnog niet onafhankelijk bevestigd. Wel lijkt het conflict zich uit te breiden naar vrijwel alle landen rond de Perzische Golf waar Amerikaanse troepen zijn gestationeerd.

De blokkade is al zichtbaar op de trackers

Dat de Iraanse blokkade meer is dan een politieke dreiging, bleek dit weekend al. Volgens de Iraanse staatsmedia vuurde de Revolutionaire Garde zaterdag een waarschuwingsschot af op een vrachtschip dat ondanks het verbod de Straat van Hormuz probeerde te passeren. Een dag later zou ook een tweede schip zijn tegengehouden.

Ook de scheepvaartgegevens wijzen op een vrijwel stilgevallen route. Op zondag was nog nauwelijks verkeer zichtbaar in de zeestraat. Slechts twee productentankers naderden de doorgang. Daarnaast werd een lege supertanker aan de Omaanse zijde gesignaleerd, vermoedelijk nadat het schip de oversteek had gemaakt met uitgeschakelde transponders om niet te worden gevolgd.

Diplomatie raakt verder uit beeld

Hoewel de diplomatie nog niet volledig is stilgevallen, lijkt een doorbraak verder weg dan ooit. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi reisde zaterdag naar Oman voor overleg over de toekomst van de Straat van Hormuz. Opvallend was dat er geen Amerikaanse topgezanten aanwezig waren.

Teheran houdt vast aan zijn voorwaarden voor nieuwe onderhandelingen. Volgens Iran moet Washington eerst toezeggingen uit eerdere afspraken nakomen, voordat verdere gesprekken mogelijk zijn. De Verenigde Staten eisen juist dat Iran publiekelijk garandeert dat de Straat van Hormuz open blijft voor de internationale scheepvaart en dat burgerschepen niet langer worden aangevallen. Als Iran daaraan geen gehoor geeft, volgen volgens Amerikaanse regeringsfunctionarissen nieuwe maatregelen.

President Donald Trump voerde de druk vrijdag verder op door te dreigen met “1000 raketten” als Iran een eerder dreigement tegen hem zou uitvoeren.

De kans op de-escalatie wordt verder bemoeilijkt door de politieke situatie in Iran. Het land houdt momenteel een driedaagse herdenking voor de omgekomen opperste leider Ali Khamenei. Zijn zoon en opvolger, Mojtaba Khamenei, riep zaterdag op tot vergelding en noemde wraak voor de dood van zijn vader “een zekere en onmiskenbare plicht”.

Voor de energiemarkten vormt die combinatie een zorgwekkend signaal. De Straat van Hormuz is gesloten verklaard, de militaire aanvallen gaan onverminderd door en de diplomatie lijkt vast te zitten. Beleggers zullen daarom vooral uitkijken naar de opening van de oliemarkten, waar voor het eerst volledig kan worden gereageerd op de gebeurtenissen van dit weekend.