Japan bevriest tegoeden Russische cryptobeurs Garantex

Japan voert de druk op Russische financiële netwerken verder op. De regering heeft Garantex Europe OU, het bedrijf achter cryptobeurs Garantex, op de nationale sanctielijst gezet. Daardoor worden tegoeden bevroren en moeten Japanse cryptobedrijven extra controleren met wie zij zaken doen.

Garantex is de enige cryptopartij binnen een veel groter Japans sanctiepakket tegen organisaties en personen die met Rusland in verband worden gebracht. De maatregelen raken bovendien niet alleen gewone betalingen. Ook transacties met digitale assets vallen eronder.

Japan verscherpt controle op cryptotransacties

De sancties vallen onder de Japanse Foreign Exchange and Foreign Trade Act (FEFTA). Voor betalingen aan gesanctioneerde partijen is voortaan toestemming nodig. Ook voor leningen en verschillende andere financiële transacties gelden beperkingen.

Dat raakt ook de cryptosector. Japanse aanbieders van cryptodiensten moeten vóór het verwerken van een transactie controleren of daarbij een gesanctioneerde persoon of organisatie betrokken is. Japan wil daarmee voorkomen dat crypto wordt gebruikt om financiële sancties te omzeilen.

Voor Garantex betekent dit dat toegang tot financiële diensten via Japanse partijen verder wordt beperkt.

De cryptobeurs werd in 2019 opgericht en groeide vanuit Moskou en Sint-Petersburg uit tot een belangrijke handelsplaats voor Russische gebruikers. Zij konden via het platform onder meer roebels omzetten naar Bitcoin (BTC).

Japan sluit met de maatregel aan bij andere grote economieën die Garantex eerder al aanpakten. De Bitcoin koers reageerde nauwelijks op het nieuws.

Verenigde Staten legden Garantex eerder al aan banden

De problemen voor Garantex begonnen jaren voor het Japanse besluit. De Verenigde Staten plaatsten de beurs in april 2022 al op hun sanctielijst.

Volgens het Amerikaanse Office of Foreign Assets Control (OFAC) was destijds meer dan 100 miljoen dollar aan transacties via Garantex verbonden aan criminelen en illegale marktplaatsen op het dark web.

In maart 2025 werd de aanpak verder opgevoerd. Amerikaanse autoriteiten namen samen met Duitse en Finse opsporingsdiensten verschillende domeinen van Garantex in beslag. Ook werd meer dan 26 miljoen dollar aan tegoeden bevroren. De handelsomgeving van de beurs kwam daardoor grotendeels stil te liggen.

Een dag later werden Garantex-bestuurders Aleksandr Mira Serda en Aleksey Beshukov in de Verenigde Staten aangeklaagd voor samenzwering tot het witwassen van geld.

Volgens Amerikaanse aanklagers had Garantex sinds april 2019 voor minstens 96 miljard dollar aan transacties met digitale assets verwerkt. Daar zouden ook transacties met Amerikaanse partijen tussen hebben gezeten nadat de sancties in 2022 waren ingevoerd.

Het verdwijnen van Garantex betekende echter niet dat het achterliggende netwerk volledig verdween. Een deel van de gebruikers en tegoeden verhuisde naar opvolger Grinex.

Daarbij speelde A7A5 een belangrijke rol. Deze digitale asset is gekoppeld aan de Russische roebel en werd onder meer gebruikt om gebruikers en middelen naar de nieuwe infrastructuur over te brengen.

Ook Grinex kwam uiteindelijk in het vizier van de Amerikaanse autoriteiten. OFAC breidde zijn sancties in augustus 2025 uit naar Grinex, zes verbonden ondernemingen en drie bestuurders van Garantex.

Japan gaat vooralsnog minder ver. Garantex staat inmiddels op de Japanse sanctielijst, maar Grinex niet.

Sancties raken Russisch cryptonetwerk steeds harder

Ook de omvang van A7A5 valt op. Uit analyses van transacties op de blockchain blijkt dat de in januari 2025 geïntroduceerde token in zijn eerste jaar voor meer dan 100 miljard dollar aan transacties verwerkte.

De internationale sanctiedruk lijkt het gebruik daarna hard te hebben geraakt. In juni 2026 bedroeg het gemiddelde dagelijkse transactievolume ongeveer 24,3 miljoen dollar. Dat was circa 96 procent minder dan tijdens de piek in juli 2025.

Grinex kreeg ondertussen met andere problemen te maken. Het platform schortte zijn activiteiten in april 2025 op na een cyberaanval. Volgens het bedrijf zat daar een vijandige staat achter. Bij de aanval zou voor meer dan 1,9 miljard yen aan tegoeden van gebruikers zijn gestolen.

De sancties tegen Garantex zijn onderdeel van een breder Japans pakket. In totaal worden 33 organisaties en negen personen getroffen. Japan legde daarnaast beperkingen op aan 35 schepen die in verband worden gebracht met de Russische zogenoemde schaduwvloot.

Die vloot zou onder meer worden gebruikt om internationale sancties rond de Russische oliehandel te omzeilen. Voor diensten zoals reparaties en verzekeringen is daarom toestemming nodig. Ook bepaalde leningen en garanties rond de verkoop of verhuur van de schepen vallen onder de nieuwe regels.

Voor overeenkomsten die al vóór de invoering van de maatregelen waren afgesloten, geldt onder bepaalde voorwaarden een overgangsperiode tot 1 november.

Japan heeft daarnaast exportbeperkingen ingesteld tegen vier organisaties buiten Rusland. Eén daarvan bevindt zich in Turkije en drie in de Verenigde Arabische Emiraten. Daarmee richt de regering zich ook op partijen buiten Rusland die mogelijk bijdragen aan Russische handels- en financieringsstromen.

Voor Japanse cryptobedrijven hebben de nieuwe regels direct gevolgen. Zij moeten voortaan vooraf controleren of een transactie verband houdt met een gesanctioneerde partij. De maatregelen zijn inmiddels van kracht.

Grinex en A7A5 vallen sinds augustus 2025 al onder Amerikaanse sancties, maar staan momenteel niet op de Japanse lijst. Of Japan de maatregelen later ook naar deze partijen uitbreidt, is nog niet bekend.