Miljoenen vaten Iraanse olie dobberen onverkocht op zee

Iran ziet de druk op zijn economie verder oplopen. Hoewel de Verenigde Staten de sancties op de Iraanse olie-export tijdelijk hebben versoepeld, lukt het Teheran nauwelijks om nieuwe kopers te vinden. Inmiddels ligt meer dan 58 miljoen vaten olie opgeslagen op tankers op zee, zonder duidelijke bestemming.

Volgens gegevens van Vortexa en berekeningen van Bloomberg heeft ruim negentig procent van deze olie nog geen eindbestemming. Dat vormt een groot probleem voor Iran, dat de olie vóór medio augustus wil verkopen. Daarna loopt de tijdelijke periode af waarin de VS de export deels heeft toegestaan als onderdeel van een voorlopig vredesakkoord.

China laat Iran grotendeels links liggen

Voor Iran is vooral de terughoudendheid van China een flinke tegenvaller. Het land was jarenlang de belangrijkste afnemer van Iraanse olie, maar de vraag is de afgelopen weken sterk afgenomen.

Met name onafhankelijke Chinese raffinaderijen hebben hun aankopen fors teruggeschroefd. Door een zwakke binnenlandse vraag naar brandstoffen draaien veel fabrieken op een lager pitje, waardoor de behoefte aan extra ruwe olie is afgenomen.

Ook de grote staatsraffinaderijen wagen zich voorlopig niet aan Iraanse olie. Zij vrezen dat banken terughoudend blijven met het financieren van transacties zolang onduidelijk is of de Verenigde Staten de sancties definitief opheffen.

De cijfers laten die terughoudendheid duidelijk zien. Volgens marktonderzoeker Kpler daalde de Chinese import van Iraanse olie in juni naar ongeveer 654.000 vaten per dag, minder dan de helft van het niveau in mei. Wel werd de afgelopen week nog minstens één lading Iraanse olie gelost in China.

Ook India houdt de boot voorlopig af. Hoewel de Indiase minister van Olie onlangs sprak met zijn Iraanse ambtgenoot, hebben de staatsraffinaderijen nog geen nieuwe aankopen gedaan. Zij beschikken al over voldoende voorraden tot eind augustus en wachten bovendien op meer duidelijkheid over de Amerikaanse betalingsregels.

Tijd dringt voor Iran

Een snelle verkoop van de olie is voor Iran van groot belang. De export levert een belangrijk deel van de staatsinkomsten op en versterkt de onderhandelingspositie van het land in de gesprekken met Washington.

Daar komt bij dat Europese sancties nog altijd van kracht zijn. Daardoor blijven verzekeringen en havenfaciliteiten voor Iraanse tankers beperkt beschikbaar. Ook bestaat het risico dat de Verenigde Staten de tijdelijke versoepeling van de sancties eerder beëindigen als de onderhandelingen vastlopen.

Toch is niet uitgesloten dat de olie alsnog kopers vindt. Volgens analisten kunnen Aziatische raffinaderijen alsnog toeslaan als Iran bereid is flinke kortingen te geven. Vooral wanneer de olieprijs aantrekkelijk genoeg wordt, kan de vraag alsnog snel aantrekken.