Nederlandse begroting in gevaar: coalitie mist opnieuw deadline

De spanning rond de Nederlandse begroting loopt verder op. D66, VVD en CDA zijn er na urenlange onderhandelingen nog altijd niet uit. De coalitie heeft inmiddels meerdere deadlines laten verlopen, terwijl de tijd begint te dringen.

De begrotingsraad staat nu gepland voor 18.00 uur. Die bijeenkomst zou aanvankelijk om 11.00 uur plaatsvinden en werd daarna verschoven naar 13.00 uur. Ook dat tijdstip bleek niet haalbaar.

Coalitie onderhandelt door na korte nacht

De partijleiders Rob Jetten van D66, Dilan Yesilgöz van de VVD en Henri Bontenbal van het CDA begonnen maandagochtend opnieuw met onderhandelen. Veel rust kregen ze niet. Een dag eerder spraken de partijen tot na 01.00 uur met elkaar zonder een akkoord te bereiken.

De druk is groot. De begrotingsstukken voor volgend jaar moeten uiterlijk maandag naar de Raad van State. Toch staan de partijen inhoudelijk nog ver uit elkaar.

Yesilgöz onderbreekt de onderhandelingen maandagmiddag voor een afspraak die ze belangrijk vindt. Als minister van Defensie spreekt ze met directe collega’s van gesneuvelde militairen.

Vooral de vermogensrendementsheffing in box 3 en de sociale zekerheid zorgen voor verdeeldheid binnen de coalitie.

Begroting heeft nog geen meerderheid

Daar komt een tweede probleem bij. D66, VVD en CDA vormen een minderheidskabinet en hebben voor hun plannen steun nodig van oppositiepartijen.

Pogingen om vooraf afspraken met de oppositie te maken, leverden geen akkoord op. Daardoor dreigt het kabinet een begroting in te dienen waarvoor momenteel geen meerderheid bestaat in de Tweede Kamer.

D66 en CDA zouden willen voorkomen dat de plannen te veel naar rechts opschuiven. Daarmee hopen ze de deur open te houden voor steun van Pro. Die partij is de grootste oppositiepartij in zowel de Tweede als Eerste Kamer en kan daardoor een belangrijke rol spelen bij het vinden van meerderheden.

Pro wil onder meer dat een bezuiniging van ruim 6 miljard euro op de sociale zekerheid wordt geschrapt. Tegelijkertijd wil de partij dat vermogenden meer belasting gaan betalen.

VVD vreest gevolgen van koers naar links

De VVD kijkt anders naar die voorstellen. De partij vreest bovendien dat grote concessies aan de linkerkant de relatie met JA21 en SGP onder druk zetten.

Met steun van die partijen kan de coalitie in de Tweede Kamer ook proberen een meerderheid over rechts te vinden. In de Eerste Kamer levert die combinatie echter onvoldoende zetels op.

Achter de schermen was afgelopen nacht al te horen dat de gesprekken waren vastgelopen. Dat onderhandelingen tot vlak voor een deadline doorgaan, is in Den Haag niet uitzonderlijk. De tijdsdruk kan door partijen ook worden gebruikt om tijdens de onderhandelingen extra concessies af te dwingen.

Ditmaal wordt die ruimte steeds kleiner. Na het verschuiven van twee eerdere tijdstippen staat de begrotingsraad nu om 18.00 uur gepland. Wat er gebeurt als D66, VVD en CDA ook maandag geen akkoord bereiken, is nog onduidelijk.