Nieuwe box 3 dwingt beleggers winst bij te houden: ‘één grote chaos’

Wie belegt, moet onder de nieuwe box 3 vanaf 2028 waarschijnlijk zelf bijhouden hoeveel winst hij maakt. Banken krijgen hun systemen niet op tijd klaar, dus de vooringevulde aangifte valt voorlopig weg.

Onze minister van Financiën liet gisteren weten dat die klus gewoon bij de belegger ligt.

Heinen legt bewijslast bij belegger

Eelco Heinen, minister van Financiën, zei gisteren tegen RTL Z dat beleggers winst op verkochte aandelen zelf moeten melden bij de Belastingdienst.

“Sowieso ligt de bewijsplicht altijd bij de belastingplichtige. Die moet aangeven waar rendementen worden gehaald. Dat moet je ook netjes opgeven”, aldus Heinen.

Op de vraag of beleggers dan elke aan- en verkoop van bijvoorbeeld Shell of ASML moeten noteren, antwoordde hij: “Dat zou kunnen.” Wel wees hij op beleggingsportefeuilles die dat overzicht kunnen leveren.

De banken haken in elk geval af. Medy van der Laan, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), zei tegen BNR dat de sector achttien maanden nodig heeft om de IT aan te passen. “Wij gaan het in ieder geval niet doen”, zei ze.

Volgens aandelenanalist en oprichter van Stockwatch Niels Koerts wordt dit ”één grote chaos”.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws over box 3? Download de Newsbit-app en ontvang direct een pushmelding bij belangrijke ontwikkelingen.

Waarom box 3 op de schop gaat

Nu belast de fiscus je vermogen op 1 januari met een fictief rendement. Dat is een verondersteld rendement dat de overheid zelf vaststelt, los van wat je echt verdiende. De Hoge Raad oordeelde dat dit niet mag als je werkelijke rendement lager uitvalt.

Het kabinet wilde daarom per 2028 een vermogensaanwasbelasting invoeren. Dan betaal je elk jaar over koerswinst, ook als die alleen op papier staat. Pas later zou de vermogenswinstbelasting volgen, waarbij je pas afrekent bij verkoop.

Belasting over papieren winst schoot alleen bij veel kiezers in het verkeerde keelgat. Dus wil het kabinet de vermogenswinst nu al in 2028 invoeren voor aandelen, obligaties en fondsen. Juist die late koerswijziging maakt het schema zo krap.

De Raad van State adviseert eind oktober, daarna moeten beide Kamers nog voor de jaarwisseling stemmen. Elk jaar uitstel kost volgens Heinen zo’n 2,4 miljard euro.

Crypto en edelmetalen vallen buiten de boot

Niet alles valt meteen onder de nieuwe regel. Het kabinet trekt de grens bij financiële instrumenten uit de Wet op het financieel toezicht. Crypto en verzekeringsproducten horen daar niet bij, en fysiek goud en zilver evenmin.

Voor die bezittingen geldt in 2028 en 2029 nog de aanwasbelasting. Wie via een beursfonds in edelmetalen of crypto belegt, valt wel direct onder de vermogenswinst. Hetzelfde bezit wordt dus anders belast, afhankelijk van de verpakking.

Dat levert flink wat kritiek op, onder meer van de Nederlandse Vereniging van Cryptodienstverleners (NVC). Volgens staatssecretaris Eelco Eerenberg kunnen crypto en edelmetalen niet direct worden meegenomen. Hij spreekt van de “prijs van de versnelde route”.

Critici prikken door dat argument heen. Crypto en edelmetaal staan niet automatisch in het rijtje uitzonderingen dat naar de vermogenswinst gaat, maar het kabinet past de wet nu toch al aan met een novelle. Daar kunnen beide categorieën volgens hen net zo goed aan worden toegevoegd.

Vanaf 2030 moet alles onder hetzelfde regime vallen. Maar dat is voorlopig alleen een voornemen. En met box 3 zijn voornemens in Den Haag de afgelopen jaren vaker gesneuveld dan uitgevoerd.