Oliemarkt nadert kritiek punt: Azië zit al bijna zonder buffer

De wereldwijde oliemarkt komt volgens Jeff Currie, energiestrateeg bij Carlyle, steeds dichter bij een kritiek punt. Vooral Azië zou inmiddels dicht bij de minimale operationele voorraadniveaus zitten. Europa volgt mogelijk binnen enkele weken en de Verenigde Staten kunnen in juli problemen krijgen.

Daarmee waarschuwt Currie dat de energiecrisis door de oorlog met Iran nog lang niet voorbij is, ondanks de recente daling van de olieprijs.

Voorraadcijfers geven vertekend beeld

Volgens Currie kijken beleggers te veel naar de totale wereldwijde olievoorraden. Die cijfers kunnen misleidend zijn, omdat niet alle opgeslagen olie direct beschikbaar is voor de markt.

Een groot deel van de voorraad is nodig om pijpleidingen, opslagtanks en raffinaderijen veilig te laten functioneren. Die olie kun je dus niet zomaar gebruiken om tekorten op te vangen.

Als je alleen kijkt naar de olie die daadwerkelijk beschikbaar is, dan wordt het beeld volgens Currie veel spannender. Azië zou al dicht bij de bodem zitten. Europa kan na de komende weken hetzelfde probleem krijgen.

Probleem verschuift van kerosine naar diesel

De krapte is vooral zichtbaar bij geraffineerde producten. Eerder liep vooral de prijs van vliegtuigbrandstof hard op. Inmiddels is die wat teruggekomen, maar nu staat diesel juist onder druk.

Dat is economisch belangrijk. Diesel is essentieel voor vrachtwagens, scheepvaart, landbouw, bouw en industrie. Als diesel duurder wordt of moeilijker beschikbaar is, werkt dat snel door in transportkosten en uiteindelijk in consumentenprijzen.

Volgens Currie is het probleem in Singapore bijvoorbeeld niet verdwenen, maar verschoven van kerosine naar diesel.

Europa krijgt tijdelijke steun uit VS

Europa lijkt op dit moment nog minder kwetsbaar, maar dat komt volgens Currie vooral doordat er veel olie uit de Amerikaanse strategische reserve richting Europa stroomt. Daardoor voelt de Europese markt tijdelijk minder krap.

Maar dat kan niet eindeloos doorgaan. Als de Amerikaanse strategische voorraden verder worden aangesproken en de zomerdruk toeneemt, kan de VS zelf in juli met spanningen te maken krijgen.

Azië zit dus al in de gevarenzone, Europa volgt mogelijk over een maand en de Verenigde Staten kunnen in juli aan de beurt zijn.

Belastingverlaging lost tekort niet op

Currie is kritisch op voorstellen om bijvoorbeeld de Amerikaanse benzinebelasting tijdelijk te schrappen. Volgens hem lost dat het echte probleem niet op.

De kern is namelijk geen belastingprobleem, maar een fysiek aanbodprobleem. Er zijn simpelweg te weinig beschikbare “moleculen”, zoals Currie het noemt. Lagere belastingen kunnen de pijn aan de pomp tijdelijk verzachten, maar creëren geen extra olie, diesel of kerosine.

De enige duurzame oplossing is volgens hem het vergroten van de fysieke beschikbaarheid van olie.

Hormuz blijft de sleutel

Daarmee komt alles opnieuw terug bij de Straat van Hormuz. Door de oorlog met Iran is de scheepvaart via deze cruciale route sterk verstoord. Normaal passeert ongeveer een vijfde van de wereldwijde oliehandel via deze smalle doorgang.

Zolang Hormuz niet volledig open is, blijven olievoorraden dalen en blijft de markt kwetsbaar voor prijsschokken. Zelfs als de zeestraat morgen weer opengaat, duurt het volgens experts weken voordat de aanvoer naar Europa, Azië en andere regio’s echt normaliseert.

Een opvallend punt van Currie is dat de dalende voorraden Iran juist meer macht geven aan de onderhandelingstafel. Elke dag dat de crisis voortduurt, slinken de olievoorraden verder. Daardoor neemt de druk op importerende landen toe.