OpenAI krijgt boete van €15 miljoen van Italië: Wat je moet weten over de AI-privacyzaak

OpenAI, het bedrijf achter de populaire AI-tool ChatGPT, heeft van de Italiaanse gegevensbeschermingsautoriteit (Garante) een boete van €15 miljoen ontvangen. Daarnaast moet het bedrijf een zes maanden durende bewustmakingscampagne starten om gebruikers te informeren over het gebruik van persoonsgegevens in kunstmatige intelligentie (AI).

Wat zijn de bevindingen?

Het onderzoek van de Garante, dat in maart 2023 begon, bracht verschillende privacyproblemen aan het licht. OpenAI:

• Meldde een datalek niet aan de autoriteiten, wat verplicht is onder de Europese Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).
• Verwerkte persoonlijke gegevens van gebruikers zonder hiervoor een wettelijke basis te hebben.
• Had geen leeftijdsverificatiesysteem, waardoor kinderen onder de 13 jaar toegang kregen tot ChatGPT.

Volgens de Garante schendt OpenAI hiermee de AVG en het principe van transparantie.

Wat betekent dit voor gebruikers?

Als onderdeel van de sancties moet OpenAI een grootschalige bewustmakingscampagne voeren via radio, televisie, kranten en online kanalen. Deze campagne moet uitleggen:

• Hoe persoonsgegevens worden verzameld en gebruikt voor het trainen van AI-modellen.
• Welke rechten gebruikers hebben, zoals bezwaar maken, gegevens laten corrigeren of verwijderen.

Na afloop van de campagne moeten gebruikers weten hoe ze de verwerking van hun gegevens door OpenAI kunnen beperken of stopzetten.

Hoe reageerde OpenAI?

Alhoewel de boete fors is, verklaarde de Garante dat de samenwerkingsbereidheid van OpenAI tijdens het onderzoek de hoogte van de boete heeft beperkt. Bedrijven die de AVG overtreden, riskeren boetes tot €20 miljoen of 4% van hun wereldwijde omzet.

Tijdens het onderzoek verplaatste OpenAI zijn Europese hoofdkantoor naar Ierland. Dit maakt de Ierse toezichthouder (DPC) nu verantwoordelijk voor verdere onderzoeken.

Achtergrond: Italië blokkeerde ChatGPT

Italië was in maart 2023 het eerste westerse land dat ChatGPT tijdelijk blokkeerde vanwege zorgen over privacy. Na kritiek op het verbod en toezeggingen van OpenAI om transparanter te worden, werd de chatbot op 29 april 2023 weer beschikbaar gesteld in Italië.

Waarom is dit belangrijk?

De zaak onderstreept de groeiende bezorgdheid over hoe bedrijven als OpenAI omgaan met persoonsgegevens bij het trainen van AI. Met strengere controles en maatregelen probeert de Europese Unie AI veiliger en transparanter te maken voor gebruikers.