Palantir-topman: Europa ‘mist de boot’ met AI, net als eerder bij het internet

Europa maakt met kunstmatige intelligentie (AI) dezelfde fout als eerder met het internet, waarschuwt de Europese topman van Palantir in een nieuw interview. Amerikaanse bedrijven bouwen AI volop in, terwijl Europese ondernemingen liever afwachten. Dat kan de regio opnieuw groei kosten, al heeft het Amerikaanse softwarebedrijf Palantir er zelf ook alle belang bij dat Europa sneller gaat.

Europa laat de AI-trein voorbijrijden

Louis Mosley leidt bij Palantir Technologies (PLTR) de tak voor het Verenigd Koninkrijk en Europa. Hij vergelijkt AI met het internet. De Verenigde Staten bouwden toen een rij bedrijven die nu de ruggengraat van de digitale economie vormen. Europa “miste de boot”, zei hij tegen CoinDesk.

Dat gat is in de cijfers terug te zien. Twintig jaar geleden waren Europa en de VS nog ongeveer gelijk in welvaart per inwoner en in de omvang van hun grootste bedrijven. Sindsdien groeide Amerika door, terwijl Europa amper vooruitkwam.

Alleen chipmachinemaker ASML groeide volgens Mosley uit tot een echte Europese techkampioen. “Het is veruit het grootste Europese bedrijf. Dat is, het vertelt je dat de waarde in tech zit.”

Met AI staat volgens Mosley nog meer op het spel. Toch kijken Europese bedrijven de kat uit de boom, met als houding: “Dit is nieuw, dat betekent dat het riskant kan zijn. Ik kijk het even aan.”

Het verschil met Amerika is ook in het geld terug te zien. Volgens de AI Index van Stanford University ging er vorig jaar zo’n 286 miljard dollar aan AI-investeringen naar de VS, tegen ongeveer 21 miljard dollar naar heel Europa. Dat is bijna veertien keer zoveel.

Daar komt bij dat Microsoft, Alphabet, Amazon en Meta dit jaar samen zo’n 725 miljard dollar willen investeren, vooral in datacenters en chips. Geen enkel Europees techbedrijf kan daar tegenop.

Mario Draghi, oud-president van de Europese Centrale Bank (ECB), wees in 2024 al op de oorzaken. Europese bedrijven betalen twee tot drie keer zoveel voor stroom als Amerikaanse, terwijl AI-datacenters enorme stroomvreters zijn. Ook is de kapitaalmarkt versnipperd over 27 landen, waardoor jonge techbedrijven lastiger aan groeigeld komen.

Daarnaast speelt regelgeving mee. De Europese AI-wet (AI Act), die strenge eisen stelt aan risicovolle AI-toepassingen, is sinds 2024 van kracht. Brussel besloot dit jaar wel om de zwaarste regels uit te stellen tot eind 2027.

Washington kiest de omgekeerde route. De regering van president Donald Trump schrapte vorig jaar de AI-regels van zijn voorganger Joe Biden en wil de sector zo min mogelijk in de weg zitten.

Voor Palantir is die Europese achterstand juist een verkoopkans. Het bedrijf bouwt een ontologie, een digitale plattegrond die alle data van een organisatie verbindt. Daarop kunnen overheden en bedrijven direct taalmodellen en AI-agents loslaten, programma’s die zelfstandig taken uitvoeren in zorg, industrie of defensie.

Sinds de beursgang in 2020 is Palantir uitgegroeid tot een van de populairste AI-aandelen onder particuliere beleggers. Het staat in de S&P 500, de index van de 500 grootste Amerikaanse beursbedrijven.

Mosley noemt het bedrijf “de zuiverste graadmeter op de publieke markten voor het tempo van AI-adoptie in een economie”. Daarmee prijst hij ook zijn eigen product aan, want een afwachtend Europa is een open markt voor kant-en-klare AI-platforms.

Verzet tegen Palantir draait om Trump

De tegenwind voor Palantir in Europa is vooral politiek. Het bedrijf leverde surveillancesoftware aan de Amerikaanse immigratiedienst ICE onder president Donald Trump. Het Israëlische leger (IDF) kreeg systemen voor doelwitselectie. Actievoerders verzetten zich daarom tegen de inzet van Palantir bij de Britse zorg (NHS).

Volgens Mosley draait het verzet om twee onderwerpen. “De kwesties waar die mensen echt fel van worden zijn Gaza en Trump. Palantir heeft contracten in Amerika voor de regering van Trump en heeft contracten in Israël met de IDF en wij hebben een contract met de NHS.”

Hij noemt dat een afleiding. Hij vraagt zich af of een politicus een kiezer langer op een nieuwe heup zou laten wachten vanwege buitenlandse contracten van een leverancier.

Met zo’n 1.000 klanten ziet Mosley Palantir nog aan het begin staan. Het grootste risico is volgens hem dat politici niet uitleggen wat AI mensen oplevert. “Jullie maken weer allemaal dezelfde fouten”, zei hij. “Uiteindelijk wil ik geloven dat het goede wint van het slechte.”