Paniekberaad bij Federal Reserve: problemen op korte termijn geldmarkt

Op woensdag vond een geheime bijeenkomst plaats tussen de New York Federal Reserve en Wall Street-banken. Aanleiding: alarmerende signalen op de markt voor kortlopende leningen, ook wel het repo-systeem genoemd. Waarom moest dit overleg zo snel plaatsvinden?

Zorgelijke signalen rondom korte leningen

John Williams, voorzitter van de New York Federal Reserve, riep met spoed grote banken en financiële instellingen bijeen. Aanleiding: verontrustende signalen uit het repo-systeem van de centrale bank – een mechanisme dat normaal gesproken juist rust in de markt moet brengen.

Via dit systeem kunnen banken razendsnel aan liquiditeit komen door kortlopende leningen af te sluiten tegen stevig onderpand, zoals staatsobligaties. Het idee is simpel: vandaag lenen, morgen terugbetalen. Maar er gaat iets mis. In plaats van stabiliteit, duiken er nu juist signalen van stress op binnen het systeem.

Repo-rente schiet omhoog

Banken betalen voor deze leningen een rente. Deze ligt meestal lager dan de rentetarieven die de centrale bank als doel heeft voor reguliere leningen. In de afgelopen tijd is de repo-rente echter meermaals boven de doelrente uitgekomen. Een duidelijk signaal van krapte in de liquiditeit van het repo-systeem.

Dit soort signalen werden eerder ook gezien in 2018 en 2019, toen er ook een duidelijke liquiditeitskrapte was op de markt.

De oorzaak ligt bij het jarenlange beleid van de centrale bank zelf. Door hun balans af te bouwen en reserves te verkleinen, is er simpelweg minder geld beschikbaar voor uitleen. Dat drijft de rente op, waardoor banken het systeem liever mijden.

Angst voor reputatieschade

Daar komt bij dat banken terughoudend zijn omdat deelname aan het systeem als zwakte kan worden gezien. Niemand wil dat klanten vermoeden dat hun bank in geldnood zit. Hoewel de namen van gebruikers pas na twee jaar openbaar worden gemaakt, is de reputatieschade een reëel risico.

Toch wil de centrale bank juist dat instellingen gebruik blijven maken van het systeem. Alleen zo kan de rente stabiliseren en kan het systeem zijn werk blijven doen. Volgens Williams werkt het systeem zoals bedoeld, maar moet het actiever gebruikt worden om effectief te blijven.