Pentagon zet Anthropic onder druk: ultimatum over militaire AI

De Amerikaanse defensietop heeft AI-bedrijf Anthropic, bekend van chatbot Claude, een ultimatum gesteld. Het bedrijf moet vóór vrijdag instemmen met ruimere militaire inzet van zijn AI-modellen, anders dreigt ingrijpen via een noodwet uit de Koude Oorlog. Daarmee staat de strijd om wie bepaalt hoe kunstmatige intelligentie in oorlog en surveillance wordt gebruikt op scherp.

Pentagon dreigt met harde maatregelen

Anthropic heeft nog iets meer dan 24 uur om te reageren op een “definitief voorstel’’ van het ministerie van Defensie. Doet het bedrijf dat niet, dan wil defensieminister Pete Hegseth de Defense Production Act inroepen.

Die wet uit 1950 geeft de president vergaande bevoegdheden om bedrijven te dwingen hun technologie beschikbaar te stellen voor nationale veiligheid. De wet werd eerder gebruikt tijdens de Koude Oorlog en een paar jaar geleden nog in de coronapandemie.

Daarnaast dreigt het Pentagon Anthropic te bestempelen als “supply chain risk”. Dat label is normaal bedoeld voor bedrijven die een risico vormen voor de toeleveringsketen, vaak vanwege banden met vijandige staten. Zo’n stap kan de samenwerking met defensie en grote contractpartners abrupt stilleggen.

Volgens Amerikaanse media verzette Anthropic zich tijdens een overleg tegen gebruik van zijn AI voor massale binnenlandse surveillance en voor autonome wapensystemen, waarbij AI zelfstandig doelen selecteert. Het Pentagon ontkent dat dit het doel is en stelt dat het zich altijd aan de wet houdt.

“De naleving van de wet is de verantwoordelijkheid van het Pentagon als eindgebruiker,” aldus een defensiefunctionaris.

Strijd om controle over militaire AI

De ruzie draait om een contract van 200 miljoen dollar binnen een AI-pilotprogramma van het Pentagon. Ook OpenAI, Google en xAI van Elon Musk nemen daaraan deel.

Waar concurrenten bereid lijken om hun modellen onder het principe van ‘voor alle wettige doeleinden’ beschikbaar te stellen, houdt Anthropic vast aan eigen gebruiksregels. Het bedrijf wil expliciet geen betrokkenheid bij massale surveillance van Amerikanen of bij dodelijke autonome wapens.

Dat raakt aan een bredere vraag: wie bepaalt de grenzen van kunstmatige intelligentie? Het leger, dat de technologie inzet, of het techbedrijf dat de modellen bouwt?

Anthropic werd in 2021 opgericht door oud-medewerkers van OpenAI die juist meer nadruk wilden leggen op veiligheid. Topman Dario Amodei waarschuwde eerder dat krachtige AI zonder stevige waarborgen grote risico’s met zich meebrengt.

Voor het Pentagon staat er ook veel op het spel. AI speelt een steeds grotere rol in militaire analyse, logistiek en besluitvorming. Wie de technologie beheerst, heeft een strategische voorsprong.