Polymarket vecht Nederlands verbod aan: rechter moet beslissen

Polymarket legt zich niet neer bij het Nederlandse verbod op zijn voorspellingsmarkten. Het Amerikaanse platform stapt naar de rechter in Den Haag en wil daarmee een besluit van de Kansspelautoriteit (Ksa) van tafel krijgen. De zaak draait om een fundamentele vraag: is handelen op Polymarket gokken of gaat het om een financieel product?

Het antwoord kan grote gevolgen hebben voor de toekomst van het platform in Nederland. Polymarket ligt namelijk ook in een groeiend aantal andere landen onder vuur.

Polymarket botst met Nederlandse Kansspelautoriteit

De Ksa bepaalde in februari dat Polymarket zijn activiteiten in Nederland moest staken. Volgens de toezichthouder bood het bedrijf zonder de vereiste vergunning kansspelen aan Nederlandse gebruikers aan.

Polymarket kreeg een last onder dwangsom van 420.000 euro per week opgelegd, met een maximum van 840.000 euro. Het platform beperkte uiteindelijk de mogelijkheden voor Nederlandse gebruikers, maar deed dat volgens de Ksa niet op tijd. Daardoor werd een dwangsom van 420.000 euro verbeurd. De toezichthouder besloot die vervolgens in te vorderen.

Daar legt Polymarket zich niet bij neer. Het bedrijf heeft inmiddels beroep ingesteld bij de rechtbank in Den Haag. Volgens Polymarket moeten zijn voorspellingsmarkten niet worden gezien als kansspelen, maar als financiële producten. In dat geval zou niet de Ksa, maar de Autoriteit Financiële Markten (AFM) de aangewezen toezichthouder zijn.

Op Polymarket kunnen gebruikers handelen in contracten waarvan de waarde afhangt van de uitkomst van toekomstige gebeurtenissen. Dat kan gaan over verkiezingen en geopolitieke ontwikkelingen, maar bijvoorbeeld ook over cryptokoersen. Een contract kan bijvoorbeeld uitbetalen wanneer een bepaalde gebeurtenis vóór een afgesproken moment plaatsvindt.

Polymarket vergelijkt die constructie met derivaten zoals termijncontracten. Daarmee kunnen beleggers inspelen op toekomstige ontwikkelingen rond bijvoorbeeld aandelen, grondstoffen of andere financiële producten.

Juist daar zit een gevoelig punt. Critici wijzen erop dat de contracten ook overeenkomsten vertonen met binaire opties. Daarbij zijn er doorgaans twee mogelijke uitkomsten. Een belegger ontvangt een vooraf bepaalde uitbetaling wanneer zijn voorspelling klopt en kan zijn inleg verliezen wanneer dat niet gebeurt. Dergelijke producten zijn vanwege de risico’s voor particuliere beleggers in Europa sterk aan banden gelegd.

Polymarket ook in andere landen beperkt

Nederland staat niet alleen. Toezichthouders in verschillende Europese landen hebben inmiddels maatregelen genomen tegen Polymarket of andere voorspellingsmarkten.

Frankrijk ging afgelopen zomer bijvoorbeeld een stap verder. De Franse gokautoriteit ANJ liet internetproviders de website van Polymarket blokkeren. Volgens de toezichthouder promootte het platform illegale kansspelen. Eerder had Polymarket financiële transacties vanuit Frankrijk al via geoblocking beperkt, maar volgens de ANJ werd die blokkade in de praktijk omzeild.

De Franse toezichthouder noemt daarnaast Duitsland, België, Roemenië, Zwitserland, Polen, Nederland, Griekenland, Italië, Portugal, Spanje, Oekraïne en Tsjechië als Europese landen waar voorspellingsmarkten zijn beperkt of geblokkeerd. De precieze juridische maatregel verschilt daarbij per land. Het gaat dus niet overal om hetzelfde soort verbod.

Ook buiten Europa zijn beperkingen ingevoerd. Singapore plaatste Polymarket eerder op een lijst met illegale goksites. Daarnaast gelden in verschillende andere jurisdicties beperkingen op het openen van nieuwe posities.

Polymarket hanteert zelf bovendien een uitgebreidere lijst met geografische beperkingen. Die werkt op basis van de locatie van een gebruiker en is niet hetzelfde als een officieel verbod door een overheid. In onder meer Australië, België, Brazilië, Frankrijk, Duitsland, Italië, Polen, Rusland, Singapore, Taiwan, Thailand en het Verenigd Koninkrijk kunnen gebruikers volgens de eigen voorwaarden van het platform geen nieuwe posities openen.

Voor Nederland geldt een lichtere variant. Via de reguliere website kunnen Nederlandse gebruikers geen nieuwe posities openen, maar bestaande posities wel sluiten. Ierland, Japan, Zuid-Korea en voor bepaalde markten Malta vallen volgens Polymarket in dezelfde categorie. In landen waarop zware Amerikaanse sancties rusten, waaronder Iran, Cuba, Syrië en Noord-Korea, zijn de beperkingen nog verdergaand.

Rechtszaak draait om definitie van Polymarket

De Nederlandse rechtszaak draait daarmee om meer dan alleen de dwangsom van 420.000 euro. De rechter moet zich buigen over de juridische aard van een relatief nieuw soort handelsplatform.

De Ksa is daar duidelijk over. Volgens de toezichthouder zetten gebruikers geld in op onzekere gebeurtenissen en is daarmee sprake van gokken. Ksa-directeur Ella Seijsener stelde eerder dat dergelijke weddenschappen op de Nederlandse markt niet zijn toegestaan, ook niet wanneer ze door een reguliere vergunninghouder zouden worden aangeboden.

Polymarket kiest juist voor de financiële uitleg. Als de rechter daarin meegaat, kan dat de discussie verschuiven van de Nederlandse kansspelwetgeving naar financieel toezicht.

Die discussie speelt inmiddels ook buiten Nederland. Frankrijk wijst erop dat toezichthouders internationaal verschillende benaderingen kiezen vanwege het hybride karakter van voorspellingsmarkten. Precies die onduidelijke grens tussen handelen en gokken staat nu in Den Haag centraal.