Russische olie-export zakt naar laagste niveau sinds mei

De Russische olie-export over zee is teruggevallen naar het laagste niveau sinds eind mei. Vooral vanuit belangrijke havens aan de Zwarte Zee en Oostzee worden aanzienlijk minder vaten verscheept.

Opvallend genoeg spelen Oekraïense aanvallen daarbij een onverwachte rol. Wanneer raffinaderijen worden geraakt, kan Rusland minder olie verwerken en blijft juist méér ruwe olie over voor export.

Een tijdelijke afname van die aanvallen droeg de afgelopen weken daarom bij aan de lagere uitvoer. Nu Oekraïne opnieuw meerdere raffinaderijen heeft aangevallen, zal dat beeld weer veranderen.

Rusland verscheept fors minder olie

De Russische olie-export over zee is teruggevallen naar het laagste niveau sinds eind mei. Gemeten over de afgelopen vier weken verscheepte Rusland gemiddeld 3,71 miljoen vaten ruwe olie per dag, blijkt uit scheepsgegevens van Bloomberg.

De daling werd afgelopen week nog duidelijker. Tussen 3 en 9 augustus vertrokken 32 tankers uit Russische havens met in totaal 22,78 miljoen vaten olie. Omgerekend komt dat neer op gemiddeld 3,25 miljoen vaten per dag.

Een week eerder vervoerden 35 tankers samen 24,49 miljoen vaten. Dat kwam neer op gemiddeld 3,5 miljoen vaten per dag.

Vooral vanuit Novorossiysk wordt aanzienlijk minder olie verscheept. Deze belangrijke Russische exporthaven aan de Zwarte Zee draait de afgelopen weken op ongeveer de helft van eerdere piekniveaus.

Aanvallen op olietankers rond de haven hebben het scheepvaartverkeer verstoord. De onrust liep zelfs zo hoog op dat Turkije het verkeer door de Turkse zeestraten richting Russische en Oekraïense havens tijdelijk beperkte.

Ook in Ust-Luga, een belangrijke oliehaven aan de Oostzee, nam de activiteit flink af. Daar werd afgelopen week ongeveer de helft minder olie geladen dan twee weken eerder. Wat de terugval in deze haven veroorzaakt, is niet duidelijk.

Oekraïne valt Russische raffinaderijen aan

De dalende olie-export hangt deels samen met de Oekraïense aanvallen op de Russische olie-industrie. Opvallend genoeg kunnen aanvallen op raffinaderijen er juist voor zorgen dat Rusland méér ruwe olie naar het buitenland verscheept.

Dat gebeurde eind juni en begin juli. Door Oekraïense aanvallen konden Russische raffinaderijen minder ruwe olie verwerken tot brandstoffen zoals benzine en diesel. De olie die daardoor overbleef, moest worden geëxporteerd. Dat zorgde tijdelijk voor hogere uitvoer.

In de tweede helft van juli nam het aantal aanvallen op raffinaderijen af. Oekraïne richtte zich toen meer op olietankers in de Zwarte Zee en opslaglocaties in het westen van Rusland. Raffinaderijen kregen hierdoor ruimte om reparaties uit te voeren en weer meer olie te verwerken.

Het gevolg was dat minder ruwe olie overbleef voor export. Dat droeg bij aan de daling van de Russische olie-uitvoer in de afgelopen weken.

Inmiddels lijkt de situatie opnieuw te veranderen. Oekraïne heeft de aanvallen op raffinaderijen in augustus weer opgevoerd. Alleen al in de eerste week van deze maand werden vijf Russische raffinaderijen aangevallen. Deze week kwamen daar nog twee bij.

Als deze aanvallen de Russische raffinage opnieuw verstoren, kan dat een opvallend gevolg hebben: Rusland houdt meer ruwe olie over die naar buitenlandse afnemers kan worden verscheept.

Hoge olieprijs houdt Russische inkomsten op peil

Rusland verscheept minder olie, maar merkt dat voorlopig veel minder sterk in zijn inkomsten. De reden is simpel: de prijs die het land voor zijn olie ontvangt, is de afgelopen weken flink gestegen.

Gemeten over de afgelopen vier weken leverde de Russische olie-export gemiddeld ongeveer 1,7 miljard dollar per week op. Dat is vrijwel evenveel als in de voorgaande periode, ondanks de lagere exportvolumes.

Vooral de prijs van Russische Urals-olie liep stevig op. Olie die vanuit havens aan de Oostzee wordt verscheept, werd ongeveer 4,30 dollar duurder en kostte gemiddeld 63,80 dollar per vat. Vanuit de Zwarte Zee steeg de prijs naar gemiddeld 62,70 dollar.

Ook India blijft een belangrijke afnemer. Russische olie die daar werd afgeleverd, steeg met 6,10 dollar naar gemiddeld 83,33 dollar per vat. In juli importeerde India nog bijna 2,4 miljoen vaten Russische olie per dag, dicht bij het recordniveau van juni.

Kijken we alleen naar de meest recente week, dan is de impact van de lagere export wel zichtbaar. De totale waarde van de Russische olie-uitvoer daalde met ongeveer 170 miljoen dollar naar 1,49 miljard dollar.

De hogere olieprijs verzacht daarmee voorlopig de financiële gevolgen van de lagere export. Tegelijkertijd maken aanvallen op raffinaderijen, tankers en andere infrastructuur het voor Rusland steeds ingewikkelder om zijn olie te verwerken en naar buitenlandse afnemers te krijgen.