De Russische olieprijs is fors gestegen naar het hoogste niveau in meer dan dertien jaar. De Urals-olie, het belangrijkste exportproduct van het land, tikte begin april ruim boven de 110 dollar per vat aan. Daarmee ligt de prijs ver boven de circa 59 dollar waar Moskou zijn begroting op baseerde.
De stijging komt vooral door de oorlog rond Iran, die de wereldwijde olieaanvoer onder druk zet. Voor Rusland pakt dat onverwacht gunstig uit, met hogere inkomsten uit olie-export als direct gevolg.
De cijfers zijn opvallend. In de Zwarte Zeehaven Novorossiysk steeg de prijs van Urals-olie donderdag naar ruim 114 dollar per vat, blijkt uit data van Argus Media. Daarmee komt de olieprijs dicht in de buurt van een verdubbeling ten opzichte van de 59 dollar waar Rusland zijn begroting op baseerde. Tegelijkertijd kromp de korting ten opzichte van de internationale Brent-olie tot minder dan 27,75 dollar, het kleinste verschil sinds half december.
Verderop in de keten liggen de prijzen zelfs nog hoger. Tegen de tijd dat Russische olie India bereikt, wordt Urals verhandeld met een premie boven Brent. Die premie liep de afgelopen twee weken op van 3,90 naar 6,10 dollar per vat. Het is nog onduidelijk in hoeverre Rusland volledig profiteert van dat prijsverschil.
De hogere olieprijzen verlichten de druk op de Russische staatsfinanciën, die zwaar worden belast door de oorlog in Oekraïne. Elke dollar boven het begrotingsniveau van 59 dollar betekent extra inkomsten voor het Kremlin.
De stijging wordt volledig gedreven door de oorlog met Iran en de gesloten Straat van Hormuz. Ongeveer een vijfde van de mondiale olieaanvoer loopt normaal door die zeestraat. Nu die grotendeels geblokkeerd is, stijgen de prijzen voor alle olieproducenten, inclusief Rusland.
Trumps deadline van dinsdagavond 20:00 ET voor Iran om de zeestraat te heropenen houdt de markt extra gespannen. Verdere escalatie kan de prijzen nog hoger stuwen.
Toch kan Moskou niet onbeperkt profiteren van de hoge olieprijzen. Oekraïne heeft de aanvallen op Russische olie-exportinfrastructuur en raffinaderijen opgevoerd. Vooral de Baltische kust is een belangrijk doelwit. Vanuit die regio wordt ongeveer veertig procent van de Russische olie per schip geëxporteerd.
De aanvallen zorgen voor verstoringen bij het laden van tankers en beperken de exportcapaciteit. Daarmee probeert Kyiv direct de inkomstenstroom te raken die voor Rusland cruciaal is om de oorlog in Oekraïne te blijven financieren.
De situatie legt een opvallende geopolitieke paradox bloot. De Amerikaanse oorlog met Iran, bedoeld om Teheran onder druk te zetten en de Straat van Hormuz open te houden, zorgt er tegelijkertijd voor dat Rusland miljarden extra verdient aan olie-export. Dat geld vloeit direct naar de oorlogskas van Moskou, die wordt ingezet in Oekraïne, een bondgenoot van het Westen.
President Trump bevestigt dat een valutaswap met de Verenigde Arabische Emiraten wordt overwogen. De gevolgen van de Iran-oorlog raken de rijke bondgenoot hard.
Wapenstilstand VS en Iran loopt woensdagavond af, diplomatie ligt stil en risico op escalatie groeit terwijl olieprijzen hoog blijven.
Zelfs als de Straat van Hormuz morgen heropent, zou de schade volgens dit onderzoek al geleden zijn. Komt er dan toch een crash?
De mislukte vredesgesprekken met Iran drukken maandag op aandelen. Analisten verwachten een stijgende dollar en olieprijs. De schade kan meevallen als markten het als uitstel zien.
Heeft China lak aan de Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz? Wat heeft dit te betekenen voor het conflict en de markten?
De scheepvaart door Hormuz is opnieuw tot stilstand gekomen nadat de VS voor het eerst een Iraans schip in beslag namen. De olieprijs stijgt.
