Russische supertanker vaart Straat van Hormuz in: richting Iraans olie-eiland

Een onder Russische vlag varende supertanker is de Straat van Hormuz ingevaren richting de Perzische Golf. Het is een zeldzame doorvaart nu het scheepvaartverkeer door de zeestraat vrijwel stilligt door de oorlog.

Bestemming: Kharg Island

De Arhimeda, een zogeheten supertanker met een capaciteit van circa 2 miljoen vaten olie, voer onbeladen westwaarts door de zeestraat. Aanvankelijk stond Kharg Island vermeld als bestemming, het belangrijkste olie-exporteiland van Iran. Later werd dit aangepast naar “for orders”, een scheepvaartterm die aangeeft dat er nog geen definitieve instructies zijn voor de volgende haven.

Kharg Island werd eerder al getroffen door minstens twee Amerikaanse aanvallen, al waren deze gericht op militaire doelen en niet op de olie-infrastructuur. Ondanks de oorlog zijn de Iraanse olie-exporten grotendeels blijven doorgaan.

Schip met geschiedenis

De Arhimeda kent een beladen geschiedenis. In januari werd het schip onder Russische vlag geplaatst, waarmee het een van de weinige supertankers is die officieel onder Russische registratie varen. Die stap volgde nadat de Verenigde Staten sancties aanscherpten en tankers in beslag namen, waarna schepen uit de zogeheten schaduwvloot bescherming zochten onder andere vlaggen.

Onder de eerdere naam Vizuri kwam het schip in juli op de sanctielijst van het Amerikaanse ministerie van Financiën vanwege vermoedelijke betrokkenheid bij de Iraanse oliehandel. Het zou daarbij onderdeel zijn geweest van een netwerk dat sancties probeert te omzeilen.

De laatste bekende lading betrof Venezolaanse ruwe olie, verscheept in augustus vorig jaar.

De eigenaar, Egir Shipping Ltd., staat geregistreerd op de Seychellen en wordt gelinkt aan meerdere gesanctioneerde bedrijven. De technische leiding ligt bij Pro Ocean Management in Azerbeidzjan. Van beide bedrijven zijn nauwelijks openbare contactgegevens beschikbaar, wat past binnen het profiel van de schaduwvloot.

Waarom deze doorvaart opvalt

Terwijl het reguliere scheepvaartverkeer door Hormuz vrijwel stilligt en honderden tankers wachten op doorgang, varen Iraanse schepen uit de schaduwvloot wel door. Dat onderstreept het beeld dat Iran bepaalt wie er doorheen mag en op welke voorwaarden.

De doorvaart van de Arhimeda valt samen met een cruciaal diplomatiek moment. De VS en Iran houden dit weekend gesprekken in Pakistan over het fragiele staakt-het-vuren. Of de zeestraat daadwerkelijk opengaat voor regulier verkeer, is een van de centrale discussiepunten.