President Donald Trump heeft Iran zaterdag gewaarschuwd dat het nog 48 uur heeft voordat hij overgaat tot aanvallen op de civiele energie-infrastructuur van het land.
De deadline van 6 april voor de heropening van de Straat van Hormuz nadert en de spanning loopt verder op nu een Amerikaanse piloot vermist is na het neerschieten van een F-15 gevechtsvliegtuig.
Trump schreef zaterdag op sociale media dat de tijd voor Iran bijna op is. Hij verwees naar zijn eerdere deadline van 6 april en dreigde dat Iran “de hel” over zich heen krijgt als het niet akkoord gaat met een deal of de Straat van Hormuz opent voor alle scheepvaart.
De dreiging is groot: Trump heeft herhaaldelijk gezegd dat hij Iraanse energiecentrales, olieinstallaties en mogelijk ontziltingsinstallaties zal bombarderen als Iran niet voldoet. Juridische experts wijzen erop dat aanvallen op civiele infrastructuur een oorlogsmisdaad zouden zijn onder de Conventies van Genève.
De toon van Trump is de afgelopen dagen verder verhard, nadat Iran vrijdag een Amerikaans F-15E-gevechtsvliegtuig neerhaalde. Eén bemanningslid kon worden gered, maar de tweede piloot is nog altijd vermist. Iran loofde een beloning uit van ongeveer 66.000 dollar voor informatie die leidt tot het levend terugvinden van de piloot.
Op dezelfde dag ging ook een tweede Amerikaans toestel verloren. Een A-10 Warthog stortte neer in de Perzische Golf, waarbij de piloot wel veilig werd geborgen.
Het gaat om de eerste bevestigde verliezen van Amerikaanse gevechtsvliegtuigen door vijandelijk vuur sinds het begin van de oorlog op 28 februari. Dat maakt het incident extra gevoelig, zeker omdat Trump eerder deze week nog stelde dat Iran nauwelijks nog over luchtafweer beschikt.
Iran voert ondertussen het offensief op. De Verenigde Arabische Emiraten meldden zaterdag 79 projectielen vanuit Iran te hebben gedetecteerd, waaronder 23 ballistische raketten. Dat is het hoogste aantal sinds 8 maart.
In Dubai raakten brokstukken van onderscheppingen een Oracle-gebouw in Dubai Internet City en een gebouw in Dubai Marina. Er vielen geen gewonden. Op Israël werden opnieuw raketten afgevuurd, met schade aan een parkeerplaats in Tel Aviv en gebouwen in omliggende steden.
De New York Times meldde op basis van Amerikaanse inlichtingenrapporten dat Iraans personeel ondergrondse raketbunkers en silo’s uitgraaft en uren na bombardementen weer operationeel maakt. Dat zet vraagtekens bij het vermogen van de VS en Israël om Irans raketcapaciteit daadwerkelijk te vernietigen, een van de kernddoelen van de oorlog.
Iran toont weinig bereidheid om in te gaan op de eisen van Trump en heeft eigen voorwaarden neergelegd die voor Washington en Israël grotendeels onacceptabel zijn. Tegelijk gaf Trump eerder deze week aan dat de Verenigde Staten zich mogelijk binnen twee tot drie weken terugtrekken uit het conflict, zelfs als de Straat van Hormuz gesloten blijft.
Ondertussen groeit de internationale druk. Meer dan 40 landen kwamen donderdag bijeen om te spreken over de heropening van de zeestraat. De boodschap richting Washington was duidelijk: een staakt-het-vuren zonder oplossing voor Hormuz is geen optie.
Toch houden landen rekening met een ander scenario. De coalitie bereidt zich ook voor op een situatie waarin de VS zich terugtrekken zonder dat de doorgang wordt heropend.
De oorlog duurt inmiddels zes weken. De olieprijs ligt boven de 110 dollar per vat, de energiecrisis breidt zich uit en een duidelijke uitweg uit het conflict ontbreekt vooralsnog.
President Trump bevestigt dat een valutaswap met de Verenigde Arabische Emiraten wordt overwogen. De gevolgen van de Iran-oorlog raken de rijke bondgenoot hard.
Wapenstilstand VS en Iran loopt woensdagavond af, diplomatie ligt stil en risico op escalatie groeit terwijl olieprijzen hoog blijven.
Zelfs als de Straat van Hormuz morgen heropent, zou de schade volgens dit onderzoek al geleden zijn. Komt er dan toch een crash?
De mislukte vredesgesprekken met Iran drukken maandag op aandelen. Analisten verwachten een stijgende dollar en olieprijs. De schade kan meevallen als markten het als uitstel zien.
Heeft China lak aan de Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz? Wat heeft dit te betekenen voor het conflict en de markten?
De scheepvaart door Hormuz is opnieuw tot stilstand gekomen nadat de VS voor het eerst een Iraans schip in beslag namen. De olieprijs stijgt.
