Trump kondigt vredesakkoord met Iran aan: ‘grotendeels uitonderhandeld’

Donald Trump zegt dat een vredesakkoord met Iran dichtbij is. Volgens de Amerikaanse president zijn de onderhandelingen “grotendeels afgerond” en kan er binnenkort een overeenkomst worden aangekondigd die moet leiden tot heropening van de strategisch belangrijke Straat van Hormuz.

“Een akkoord is grotendeels uitonderhandeld, onder voorbehoud van de laatste afronding tussen de Verenigde Staten, Iran en verschillende andere landen,” schreef Trump zaterdag op zijn eigen sociale mediaplatform.

Ook vanuit Iran klinken voorzichtig positieve signalen. Teheran liet eerder weten dat de gesprekken met de Verenigde Staten vooruitgang boeken. De focus ligt momenteel vooral op het stoppen van de gevechten in de regio, terwijl andere gevoelige onderwerpen later verder zouden worden uitgewerkt.

Olie, Bitcoin en aandelen kunnen razendsnel reageren op een Iran-deal. Download de Newsbit-app, zet notificaties aan en krijg meteen onze duiding zodra het akkoord wordt bevestigd.

Pakistan en Golfstaten sturen aan op grotere deal

Pakistan en meerdere Arabische landen spelen volgens ingewijden een belangrijke rol in de onderhandelingen. Zij proberen de gesprekken richting een bredere overeenkomst te duwen die het fragiele staakt-het-vuren, dat inmiddels al zes weken grotendeels standhoudt, moet verlengen.

Trump sprak zaterdag in het Witte Huis met verschillende adviseurs na overleg met leiders uit de regio. Daarbij kwamen onder meer Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar, Pakistan en Turkije aan bod.

Ook had hij opnieuw contact met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Volgens Trump ging dat gesprek over wat hij omschreef als een mogelijk “memorandum van overeenstemming over vrede”.

Iran tempert verwachtingen

Iran temperde zondag direct de verwachtingen rond een snel akkoord met de Verenigde Staten. Het semi-officiële persbureau Fars noemde Trumps uitspraken over een naderende deal zelfs “ver verwijderd van de realiteit”.

Volgens het persbureau blijft één punt bijzonder gevoelig: de controle over de Straat van Hormuz. In de meest recente concepttekst zou het beheer van de cruciale vaarroute volledig onder Iraanse zeggenschap blijven als er een overeenkomst komt.

Ook andere dossiers zorgen nog altijd voor spanningen aan de onderhandelingstafel. Fars meldde eerder dat vooral het Iraanse nucleaire programma, bevroren tegoeden en de toekomstige status van de Straat van Hormuz grote struikelblokken blijven in de gesprekken met Washington.

Toch klinken er vanuit Teheran ook voorzichtig positieve signalen. Iran bevestigde dat een definitieve conceptversie van een mogelijke overeenkomst momenteel wordt besproken.

Volgens woordvoerder Esmail Baghaei van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken bewegen de onderhandelingen de afgelopen week langzaam richting “meer overeenstemming tussen beide partijen”.

Grote struikelblokken blijven overeind

Ondanks de voorzichtige positieve toon blijven de belangrijkste twistpunten tussen Iran en de Verenigde Staten voorlopig onopgelost. Vooral het Iraanse atoomprogramma, de Amerikaanse sancties en de controle over de Straat van Hormuz zorgen nog altijd voor spanningen.

Volgens de Iraanse woordvoerder Esmail Baghaei liggen sommige van die gevoelige onderwerpen momenteel zelfs nog niet officieel op tafel tijdens de onderhandelingen.

Ook over de toekomst van de Straat van Hormuz bestaat nog geen akkoord. De strategische zeestraat, waar een groot deel van de wereldwijde olie- en gasexport doorheen loopt, is sinds het uitbreken van de oorlog eind februari grotendeels ontwricht.

De Verenigde Staten blijven ondertussen vasthouden aan harde voorwaarden. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei zaterdag dat Iran nooit een kernwapen mag ontwikkelen, zijn hoog verrijkt uranium moet afstaan en vrije doorgang voor schepen in Hormuz moet garanderen.

Volgens Rubio geeft president Trump nog altijd de voorkeur aan een diplomatieke oplossing boven verdere escalatie.

Iran wijst die Amerikaanse eisen voorlopig af. Teheran benadrukt geen atoombom te willen bouwen, maar weigert zijn uraniumprogramma volledig stop te zetten. Daarnaast houdt het land vast aan plannen om tol te heffen op schepen die door de Straat van Hormuz varen.

Iran wil miljarden aan bevroren tegoeden terug

Iran eist daarnaast dat de Verenigde Staten een groot deel van de Iraanse tegoeden vrijgeven die momenteel in het buitenland zijn bevroren. Volgens het semi-officiële persbureau Tasnim ziet Teheran dat als een noodzakelijke eerste stap richting een definitief akkoord.

Daarbij zou een duidelijk en transparant proces moeten worden opgezet om later ook de resterende tegoeden vrij te geven.

De oorlog begon nadat de Verenigde Staten en Israël grootschalige luchtaanvallen uitvoerden op Iraanse doelen. Iran reageerde vervolgens met raket- en drone-aanvallen op landen in de Perzische Golf en daarbuiten.

Bij het conflict kwamen inmiddels duizenden mensen om het leven, vooral in Iran en Libanon.

Olie, Bitcoin en aandelen kunnen razendsnel reageren op een Iran-deal. Download de Newsbit-app, zet notificaties aan en krijg meteen onze duiding zodra het akkoord wordt bevestigd.

Olieprijs blijft hoog terwijl druk op Trump toeneemt

Een definitief vredesakkoord lijkt voorlopig nog ver weg. Daardoor blijven de energiemarkten gespannen en noteert de olieprijs nog altijd ruim boven de 100 dollar per vat.

Meerdere landen in de Golfregio proberen ondertussen verdere escalatie te voorkomen. De Verenigde Arabische Emiraten hebben zich aangesloten bij Qatar en Saudi-Arabië in hun oproep aan Trump om de onderhandelingen meer tijd te geven.

Ook binnen de Verenigde Staten groeit de politieke druk op de president. Met de tussentijdse verkiezingen van november in zicht neemt de onrust onder Amerikaanse kiezers toe, vooral door de fors hogere benzineprijzen.

Tegelijkertijd bevindt Trump zich in een lastig politiek speelveld. Een akkoord met Iran kan worden gezien als een diplomatiek succes, maar dreigt bij hardliners juist over te komen als een strategische nederlaag voor de Verenigde Staten.

Binnen de Republikeinse Partij klinkt daarom steeds meer kritiek op een mogelijke deal. Sommige bondgenoten van Trump willen dat de militaire druk op Iran wordt voortgezet totdat alle Amerikaanse doelen zijn bereikt.

Senaatscommissievoorzitter Roger Wicker waarschuwde vlak voor Trumps aankondiging nog fel tegen een nieuw staakt-het-vuren. Volgens hem zou dat betekenen dat “alles wat met Operatie Epic Fury is bereikt voor niets is geweest.”