Trump naar China: bedrijven willen geen handelsdeal maar einde Iran-oorlog

Chinese exporteurs kijken deze week met spanning naar de ontmoeting tussen Donald Trump en Xi Jinping. Niet omdat zij vooral hopen op lagere Amerikaanse heffingen, maar omdat zij willen dat de oorlog met Iran stopt.

Na een jaar van handelsspanningen hebben veel Chinese bedrijven zich aangepast aan de nieuwe realiteit. Zij verplaatsten productie, zochten nieuwe markten en berekenden hogere tarieven deels door aan klanten. Maar de verstoringen door de Iran-oorlog zijn moeilijker te omzeilen.

Hormuz raakt de hele handelsketen

De oorlog heeft belangrijke vaarroutes onder druk gezet, vooral rond de Straat van Hormuz. Daardoor lopen levertijden op en stijgen transportkosten. Voor Chinese exporteurs is dat een groter probleem dan tarieven, omdat het niet één markt raakt, maar de hele wereldhandel.

Een voorbeeld is Livall Tech uit Shenzhen, een producent van slimme fietshelmen. Door vertragingen op zee moet het bedrijf soms dure luchtvracht gebruiken om producten naar Europa te krijgen. Een normale zeereis van 30 tot 40 dagen kan nu oplopen tot ongeveer 50 dagen.

Ook havens in Azië kampen met problemen. Shanghai en Ningbo hebben last van opstoppingen, arbeidstekorten en capaciteitsproblemen. Daardoor stijgen de vrachttarieven op routes richting Europa en de Middellandse Zee.

Oorlog is lastiger te managen dan tarieven

Volgens exporteurs zijn tarieven vervelend, maar beheersbaar. Bedrijven kunnen kosten deels doorberekenen, productie verplaatsen of klanten buiten de Verenigde Staten zoeken.

De Iran-oorlog is anders. Die raakt scheepvaart, energie, grondstoffen, kunstmest en olieproducten tegelijk. Daardoor stijgen inputkosten breed door de economie.

In China stegen de kosten voor grondstoffen, brandstof en energie in april met 3,5 procent op jaarbasis, tegenover 0,8 procent in maart. Dat wijst erop dat de oorlog steeds meer begint door te werken in industriële kosten.

Minder afhankelijk van Amerika

De handelsoorlog van vorig jaar heeft Chinese bedrijven al gedwongen om minder afhankelijk te worden van de Amerikaanse markt. De export naar de Verenigde Staten daalde vorig jaar met 20 procent, maar de uitvoer naar andere regio’s groeide juist hard.

De export naar Afrika steeg met 25,8 procent, naar Zuidoost-Azië met 13,4 procent, naar de Europese Unie met 8,4 procent en naar Latijns-Amerika met 7,4 procent. Ook de export naar Golfstaten groeide sterk en kwam uit op 144,9 miljard dollar, bijna twee keer zoveel als in 2019.

Daardoor hopen exporteurs niet meer simpelweg op een terugkeer naar de oude wereld van lage tarieven en makkelijke toegang tot de Amerikaanse markt. Zij gaan er steeds meer van uit dat handelsspanningen normaal blijven.

Trump en Xi kunnen vooral rust brengen

De ontmoeting tussen Trump en Xi wordt daarom vooral belangrijk voor de geopolitieke rust. Als beide leiders hun steun uitspreken voor heropening van de Straat van Hormuz en stabiliteit in het Midden-Oosten, kan dat tijdelijk opluchting geven.

Maar analisten waarschuwen dat onderhandelingen waarschijnlijk moeizaam blijven en dat maritieme spanningen niet meteen verdwijnen.