Exportverbod diesel op tafel in Washington: groot gevaar voor Europa

De Amerikaanse president Donald Trump overweegt de export van diesel aan banden te leggen om de torenhoge brandstofprijzen in de Verenigde Staten te drukken. Het Witte Huis voert crisisoverleg over mogelijke maatregelen. Een exportverbod kan grote gevolgen hebben voor Europa, dat sterk afhankelijk is geworden van Amerikaanse diesel.

Trump zoekt naar een manier om Amerikaanse boeren, transportbedrijven en consumenten snel verlichting te bieden. Tegelijkertijd waarschuwen deskundigen dat een exportverbod juist averechts kan uitpakken en de energiecrisis buiten de VS verder kan verergeren.

Trump zoekt oplossing voor recordhoge dieselprijs

De dieselprijzen zijn in de Verenigde Staten naar recordhoogtes gestegen. Dat vormt niet alleen een economisch probleem voor Trump, maar ook een politiek risico in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen in november.

Trump sprak zich eerder al uit voor het beperken van de uitvoer. Door minder Amerikaanse diesel naar het buitenland te sturen, zou er in eigen land meer brandstof beschikbaar moeten blijven. Een groter aanbod zou vervolgens de prijs aan de pomp moeten drukken.

Het Witte Huis heeft nog geen definitieve beslissing genomen. Trump bekijkt verschillende mogelijkheden om de brandstofprijzen omlaag te krijgen. Ook binnen zijn eigen regering bestaat discussie over de gevolgen van een exportverbod.

Minister van Energie Chris Wright heeft zich kritisch uitgelaten over een volledig verbod. Raffinaderijen produceren namelijk verschillende brandstoffen tegelijk. Als bedrijven hun diesel niet meer kwijt kunnen in het buitenland, kunnen zij besluiten hun totale productie te verlagen. Dat kan uiteindelijk ook benzine en kerosine duurder maken.

De Amerikaanse olie-industrie verzet zich eveneens tegen exportbeperkingen. Daartegenover staan onder meer landbouwstaten waar de hoge dieselprijzen hard aankomen. Boeren gebruiken tijdens het oogstseizoen grote hoeveelheden brandstof en vrezen dat hun kosten verder oplopen.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste beurs- en cryptonieuws? Download de Newsbit-app en mis geen belangrijke ontwikkelingen.

Europa kan hard worden geraakt

Voor Europa staat veel op het spel. De Verenigde Staten zijn momenteel een cruciale leverancier van diesel. Volgens recente cijfers was Amerikaanse diesel in augustus goed voor ongeveer de helft van de Europese dieselimport. Voor Nederland en het Verenigd Koninkrijk lag dat aandeel zelfs nog aanzienlijk hoger.

De Europese Unie probeert Washington daarom ervan te overtuigen geen volledig exportverbod in te voeren. De Europese Commissie noemt zo’n maatregel een slecht idee en waarschuwt dat beide economieën schade kunnen oplopen.

Europa kan een Amerikaanse exportstop moeilijk op korte termijn opvangen. Rusland was jarenlang een belangrijke leverancier, maar Russische brandstofstromen zijn door de oorlog in Oekraïne en de bijbehorende sancties sterk veranderd. Ook het conflict in het Midden-Oosten heeft de wereldwijde beschikbaarheid van diesel onder druk gezet.

Tegelijkertijd beschikt Europa over minder raffinagecapaciteit dan vroeger. Dat maakt het lastiger om simpelweg meer ruwe olie te importeren en die vervolgens zelf om te zetten in voldoende diesel en kerosine.

Energiedeskundige Lucia van Geuns waarschuwt daarom dat de gevolgen veel verder kunnen gaan dan alleen de prijs bij het tankstation. Diesel speelt een belangrijke rol in het vrachtverkeer, de landbouw en de scheepvaart. Hogere brandstofkosten kunnen daardoor uiteindelijk doorwerken in de prijzen van allerlei goederen en diensten.

Dieseltekort wordt wereldwijd probleem

De discussie in Washington komt op een moment dat de internationale dieselmarkt al zwaar onder druk staat. Conflicten in Oekraïne en het Midden-Oosten hebben de beschikbare brandstofstromen beperkt, terwijl alternatieve leveranciers het Amerikaanse gat niet eenvoudig kunnen vullen.

China en Zuid-Korea exporteren bijvoorbeeld maar kleine hoeveelheden diesel naar Europa. Ook de beschikbaarheid vanuit India is afgenomen. Daardoor zijn er weinig landen die snel voldoende extra diesel kunnen leveren wanneer Amerikaanse raffinaderijen hun uitvoer sterk verminderen.

Voor Trump ontstaat daarmee een lastig dilemma. Een exportbeperking kan op korte termijn meer diesel binnen de Amerikaanse grenzen houden. Tegelijkertijd waarschuwen energiebedrijven en deskundigen dat Amerikaanse raffinaderijen hun productie kunnen terugschroeven wanneer ze met een overschot blijven zitten.

De gevolgen kunnen dan ook in de VS zelf voelbaar worden. Trump erkende woensdag dat maatregelen rond de dieselexport mogelijk andere brandstoffen duurder kunnen maken. Een definitief besluit over een volledige of gedeeltelijke beperking is nog niet genomen.