Trump zegt dat Hormuz niet langer de olieprijs bepaalt, klopt dat?

Donald Trump zegt dat de Straat van Hormuz niet langer de belangrijkste reden is voor de hoge benzineprijzen in de Verenigde Staten. Volgens de Amerikaanse president ligt het probleem inmiddels vooral bij raffinaderijen. Hij wijst onder meer naar schade aan Russische raffinaderijen door Oekraïense aanvallen en sluitingen in Californië.

Een deel van dat verhaal klopt. De olie-export uit het Midden-Oosten is namelijk sterk hersteld. Volgens data van Kpler kwam de export in de week tot 1 oktober uit op gemiddeld 18,5 miljoen vaten per dag, zelfs boven het niveau van voor de oorlog.

Maar daarmee is Hormuz nog niet onbelangrijk geworden. Op maandag werd opnieuw een tanker geraakt in de zeestraat, waarna brand uitbrak in de machinekamer. Sinds 1 oktober meldde de Britse maritieme veiligheidsdienst UKMTO al tien incidenten.

Olieprijs vertelt ander verhaal

Ook de olieprijs laat zien dat geopolitieke risico’s nog steeds zwaar wegen. Voor het uitbreken van de oorlog stond WTI-olie rond 66 dollar per vat. Maandag sloot de Amerikaanse olieprijs rond 91,57 dollar.

Brent steeg in dezelfde periode van ongeveer 67 naar 104 dollar per vat. Ook de groothandelsprijs voor benzine liep fors op, van ongeveer 2,30 naar 3,20 dollar per gallon. Dat maakt het lastig om te stellen dat Hormuz nauwelijks meer invloed heeft.

Raffinaderijen spelen wel degelijk een rol

Trump heeft wel een punt dat raffinagecapaciteit steeds belangrijker wordt. De IEA schat dat de Russische dieselproductie door Oekraïense aanvallen met bijna 30 procent is gedaald. Rusland heeft bovendien de export van diesel door producenten tijdelijk verboden.

Ook in de Verenigde Staten verdween capaciteit. Twee gesloten raffinaderijen in Californië verwerkten samen ongeveer 284.000 vaten per dag. Dat is minder dan 2 procent van de totale Amerikaanse capaciteit, maar in een krappe markt kan zelfs zo’n relatief klein verlies prijzen omhoog duwen.

Trump heeft dus gedeeltelijk gelijk. De oliestroom door het Midden-Oosten is hersteld en raffinageproblemen zorgen voor extra druk op benzine en diesel. Maar de gebeurtenissen in Hormuz blijven belangrijk.

Zolang tankers worden aangevallen en verzekeringskosten, risico-opslagen en omvaarbewegingen hoog blijven, blijft de zeestraat een belangrijke factor voor olieprijzen. Het probleem is daardoor niet óf Hormuz óf raffinaderijen. Het zijn momenteel beide.