Van 1,20 naar 1,13 dollar: waarom de euro zo hard daalt door de oliecrisis

De euro ligt op koers voor het zwakste kwartaal sinds 2024. De munt verloor de afgelopen maanden ongeveer twee procent ten opzichte van de dollar en staat momenteel rond de 1,15 dollar. Alleen al in maart ging het hard, met een daling van 2,5 procent, de grootste maandelijkse terugval sinds juli vorig jaar.

Daarmee is sprake van een duidelijke draai. Eind januari brak de euro nog door de grens van 1,20 dollar, het hoogste niveau in bijna vijf jaar. Valutastrategen van Morgan Stanley verwachten dat de euro op korte termijn verder kan wegzakken, mogelijk tot ongeveer 1,13 dollar.

Playbook van 2022 lijkt terug

Met de olieprijs boven de 115 dollar per vat en de Straat van Hormuz grotendeels gesloten, grijpen valutahandelaren terug op het bekende scenario uit 2022. Destijds zorgde de Russische invasie van Oekraïne voor flinke onrust op de Europese markten en won de dollar juist aan kracht.

De huidige situatie vertoont duidelijke gelijkenissen. Europa blijft sterk afhankelijk van geïmporteerde energie, terwijl de Verenigde Staten als grote olieproducent minder gevoelig zijn voor zulke schokken.

Daarmee staat de Europese Centrale Bank (ECB) opnieuw voor een lastig dilemma. De inflatie wordt aangejaagd door dure energie, terwijl de economie tegelijkertijd tekenen van verzwakking laat zien.

Markt rekent nu op drie renteverhogingen

De verwachtingen op de geldmarkt zijn in korte tijd volledig omgeslagen. Waar eerder nog werd gerekend op een renteverlaging, gaat de markt nu uit van drie renteverhogingen dit jaar.

Dat is een opvallende draai. Normaal gesproken geeft een hogere rente juist steun aan een munt. Maar die regel gaat alleen op in een sterke economie.

Door de verstoringen op de energiemarkt na het conflict in het Midden-Oosten werkt dat mechanisme nu anders. Volgens ING worden groeigevoelige valuta zoals de euro juist harder geraakt. Dat komt onder meer doordat olie-exporterende landen minder kapitaal in het buitenland investeren, wat de vraag naar de euro drukt.

Optimisme over Europa slaat om

Het positieve sentiment rond Europa aan het begin van het jaar is snel verdwenen. Verwachtingen over een krachtig Duits begrotingsbeleid en hogere defensie-uitgaven zijn naar de achtergrond verdwenen.

Tegelijkertijd nemen de zorgen over de economie toe. De OESO heeft haar groeiverwachtingen verlaagd en landen als Duitsland en Italië overwegen hun prognoses neerwaarts bij te stellen.

Ook op de optiemarkt is het beeld duidelijk negatiever geworden. De vraag naar bescherming tegen een dalende euro liep eerder deze maand op tot het hoogste niveau in vier jaar. Beleggers die vorig jaar nog inzetten op een sterkere euro, hebben die posities inmiddels grotendeels afgebouwd.